Internet is being used in each business every time. In addition, social networking becomes to participate in not only business but also personal communication. So managers suppose that business can be shocking effect because of employees’ much amount of using social networking. Using social networking and internet extremely are expressed in this topic.
How block these become a very strict problem for managers and business owners because there are not only advantages but also disadvantages. We can get advantages such as being able for our products and customers services, but business privacy, abilities and interesting of employees upon the business can be lost.
We have known that every business from every country is reforming to limit using internet extremely and social sites make annoy the business. The condition suitable with the stuffs of our county is wanted to describe. That will become a way to limit the using internet.
(1)Explain clearly
We have to explain clearly that internet must be used for communication and accepting and sending the facts.
But using internet extremely that is dangerous for both health and mental is explained also.
We have to encourage doing shopping, reading, watching movie and rest until we can stand without using internet even one time per week.
(2)Limit using time
Regular working hours is from 9 am to 5 pm. But the real working hours is only 50%. So, 4 hours of 8 hours (working hours for the whole day) can be set as breaking time for internet. We can set average 3 hours because there is break time for lunch. It is need to set 90 hours per month for using internet. Because the time is added for holidays, each staff can get sufficient time for working after using internet.
For being able to limit, we can set up software that can be used by username and password on the browsers at the computer network of the office. That is simple and cheap way.
By using this software to limit time, the staffs that have got 90 hours per month can control using internet by themselves. There is no over time for using internet. The staffs that have used much time must use internet at internet café if it is need to use internet. They won’t be ok to go out to internet café in the working hours and if they use at internet café, they must spend their money. So they will become to limit automatically. Sharing using internet time each other can be limited because another staffs have these problems. They must close browsers after using; otherwise using internet time will be lost. So managers should think about this fact.
As comment, we shouldn’t limit for web masters who need to use internet basically.
(3)Extend if it is needed
If a staff requests that he needs to use much time for using internet in this month, we can add 15 hours exactly for the whole month.
No need to extend at once. Managers have to decide that the reasons are sufficient to add time or not.
Working hours is 8 hours per day and 3 hours for using internet. So we can add 3 hours per day for 5 days continuously.
The business owners have to accept the list of extending time and stuffs let by managers from HR managers. The managers must decide how many hours will have to extend according to their business. The entitlement of managers will be limited.
(4)Limit software application
Limit the stuffs not to use personal software application that isn’t useful for the business in the office.
By limiting like this, we can block using gtalk, VZO chatting and other .exe files not concern with the business won’t run. If they want to use necessary applications, they must request to the managers and the computer networking experts of the office will set up for them.
(5)Put network master
Appointing the stuffs for connection, small preparation and computers’ strength is good instead of getting services from experts of network service center. There is only difference in the amount of stuffs according to the business. At least a computer networking expert is completely needed for the business that have computers above 15.
We come to know that we need to use least money only for computers in the long term by appointing like this.
His daily duties are checking the computer networking , strength of the computers, security for software that limit the using internet , getting rid of computer virus one time per week and reporting the facts of each computer. If even there are stuffs for these duties, they more precious than before because daily duties become to be increase.
(6)Obey the following
We can limit the using internet, never the less self security and happiness in the working hours are favorable facts. So obey these facts.
1- Give chance to save photos and songs.
2- Don’t put the monitor performances to watch who are using what by computers in the network.
3- Let them to use memory sticks
4- Don’t limit the using computers except using internet.
5- Let them to deal the computers as their own.
Losing the traffic of the networking in the office can be seen clearly after obeying these facts. We can expect the stuffs to be interest for the business by this way.
We want to encourage for getting progress by using the suitable technologies based on these facts.
How to control your employees’ using internet
10 things should be known by a person who wants to sell websites
(1)Investigate the customer’s necessity
We use to express the condition we want to sell. Actually, we shouldn’t do like this as soon as the customer come to us. The best listening to the customers what they want will help you much for your services.
(2) Explain to your service
It is need to introduce your services to the customers about how many kinds of services are there, services fees, some successful websites from yours and your business.
Don’t forget that we can get the customer’s reliability and good conditions for future by doing like this. We must deal and introduce any customer with one way. Don’t think about the position of the customer.
(3) Let customer to choose
Firstly, let the customer to select from your services. It means that what the customer wants to in their imagination is main. It is time to listen to the customers: they want which packages, services.
Don’t think amount of money customer will afford while we are listening to them. Give chance them to choose according to the degree they want to use. For example: if an owner of beauty spa is wishing to get a degree that can create the highest dynamic website, we can realize that this customer affords much money for the website.
So we can foresee that the services can be sold before we suggest the necessary package for their websites.
(4) The Proposal
Make your wish that you want to give the convenient services for the customers noticeable without telling about fees frequently. Suggest which services are most effective and best for their business honestly.
Be careful your proposal not to be an affect likes pressure or perplexity upon the customers. Let your proposal become a fact that can support them and not become a decision. If the customer decides because of your proposal, all will become duty upon you completely. If there will any weakness in the future, it is possible to blame you.
(5)Listen again and explain any unclear facts again
The customers use to response your proposal immediately, nevertheless slowly sometime. Whatever, explain why you suggest. Some don’t know webpage exactly, in addition , what is domain and what is website , how the website can be done to see quickly in space or traffic or search engine and other basic knowledge also. Even some sites can be created with HTML, the customers may want to use cms without needing. So it is need to explain about Web Language even not much by using a little no technological terms.
You need to guess while you are explaining. So in the first way, investigation, you have guessed how much they understand the technology. Now you have to begin the condition of the customer. To sell a customer who doesn’t know completely is not as difficult as to sell a customer who has known a little. Mostly, chaffering makes crisis for the services.
So honest explaining lightens both you and customers to continue.
(6)Give chance to think
Some want to sell at once without giving chances to the customers. The customers need to take time to think because you are selling services, that is neither food nor product. It will take from 5 min to 10 min or 5 days to 10 days. Let them to think without limiting time.
Letting them to think is for decision. Much fees more than supporting by the customers can bother them and less fees more than supporting by customers is the fact to think. So the customers can get reliability upon the services by explaining your services very well.
Your good dealing and being patient can make to be less their taking time. Don’t forget the pleasures of the customers are the good results. You must avoid the manners or dealing that makes the customers ‘thinking tight as much as you can.
(7)Explain the customers’ choice again
The packages or services chose by the customers aren’t neither confirmation nor decision. So explaining again can less the customers’ perplexity. Some customers can choose the services that fit with their imagination quickly but some are slow to choose because it may be they are deputies or difficult to decide. That is important part. You won’t guess there will be fit or not because of misunderstanding or the fees or appendix charges. So thinking again makes the customers to get the best and firm decisions.
You must explain including facts, appendix charges, updating, reforming, annual fees , fees monthly and domain duration again for the package or services selected by the customers.
(8) Confirm design, color and plug-in
The plenty of the customers want their sites beautiful. For example, using flash, pictures, voice, animations and so on. According to above, you have let them to select. Serving as the customer’s choice isn’t always right. Even the best result gotten by consulting from both sides may have problems sometimes.
Some want to use much flash on home page. The sites cannot come easily to online. After getting the websites, there will be blaming between services and customers. Using not necessary effects happen to disappoint the customers just at the first page. The customers have seen just offline sites first at the services. When they see online, they will realize the real condition and so they won’t be happy.
The next is color. Their demand color wants to be changed after drawing the design. Some don’t like black. Some like blue. The demand color can bother the design sometime and annoy the users. So, final discussion for the color is the main also.
The next kind of customers is who want to add more data and pictures in later than their demands. So you need the customers to agree for appendix charges.
Advice to confirm the other strange effects or the facts of their websites wanted to join with social media such as facebook and twitter, RSS feeds and newsletter before serving.
It is like a new customer buying computer. They want to add free charges software, so the computer will become to get hung up. The customers must be explained how the facts that they want will affect upon their websites certainly because they have no foreknowledge.
(9) Explain for procedure
The customers use to think that all will finish after paying the fees. That is being wrong. Actually, there is having duties for both.
There may be customers who don’t give data or fees. It’s worse to wait the websites at online after all. So you must make confirmations such as rules, getting or paying facts, preparing and uploading for both. In dating, you take more time about 3days than the real duration. All conditions are changeable, so you must explain them to understand. Both need to understand that receipt cannot make all to finish.
(10) Prepare for job done
It is almost to finish after doing as above. The rest is main operation.
So you can make appointment as much as you can to test the website at online by going to them or coming to you. Otherwise, blaming will be from customer’s sides. So as the proverb “practice make perfect”, it is needed to test offline mode before online. Some customers don’t want to see but need to do certainly. You must test these websites at online about one week before offering.
You may serve many reforming of the customers. So you must prepare to be patient and understand for finishing the work.
Finally, you must explain the customers clearly that you are serving the best for the customer’s choices.
5th Anniversary of MBS seminar
This post is out of date I though, but the note for memories on my blog. Actually I’m not a blogger just now, because of my daily life is change not to same like pass year. This is my concern I think. Whatever I do now on right now on my blog post for share about our MBS. Everything is blog able! right?
Ko Zaw Zaw Myo Lwin
Topic: Why this seminar, vision and about MBS
I explained MBS actions from beginning of MBS in early 2007 to now a day 2011, seminars, workshops, nargic donations and other nongovernmental donations and making technological improvements, and then future working duties of MBS were told.
Ko Minn Yonn Thit
Topic: Digital privacy
Privacy securities that should be understood when we use internet by either our own computer or another were demonstrated. Very useful ways for not only pc but also mobile devices could be explained in this demonstration and software like Tor, ulterself , freedom and self-study information from online also. Finally, security knowledge for writing blog was explained from Blogspot setting and WordPress setting.
Ko Htoo Tayza
Topic: Blogging Pros & Corns
When blogging is used by heart and soul, we used to having more widely communications. Our sharing information based on ethic and honesty. Many nice ethics for bloggers around the world, ethics corresponding our country and pros & corns were told with many experiences and examples.
Ko Ei Maung
Topic: Copyright and digital data
He tool about copyright in international level, laws used in Myanmar. Laws are that should be reconstructed. Many facts, that should be obeyed or not were discussed. As we are going to obey international copyright, he told many main facts for preparing. To corporate our country with organizations like WIPO and classes were guided.
Ko Myo Myint Aung
Topic: Learning to knowledge with blogging
In writing blog or another, our presenting comes from experiences and knowledge. So to how reading affect on each person was told. Not only knowledge getting from reading but also precious and to avoid poison of reading was explained. He intended to get perfect knowledge and consideration. As he is helping for own library and another reading clubs, aspect of international literatures were nicely explained.
Ko Soe Zeya Tun
Topic: How to setting up business blog
We are facing many changes since we are using internet. “Why business companies are widely using business and blog pages” are explained with many examples. The customers and brands can connect. More than before and weakness can be repaired quickly. Whatever these topic was for one of the opportunities of business.
Ko Thiha
Topic: Me and my open and out source experience
Difficulties of Burmese who work in out sourcing and opportunities to corporate with foreign out sourcing companies were discussed. IT development is mainly based on business opportunities. Business has international experiences use out source. Not regarded as opponents such as India , south Korea should be imitate , to repair business corresponding with our country, out sourcing that can create opportunities for youths were told according to his experiences. Experiences of audiences who have worked for out sourcing and ways to solve difficulties altogether were found. We agreed to corporate for out sourcing improvement.
Ma Tin Myat Htet
Topic: Share about One Young World 2011
Ma Tin Myat Htet, not only MBS member but also a leader of MYIA (Myanmar youth in action) , talked about her last attending seminar “ One youth world 2011” held in Zurich and guided for youths to get opportunities with their educations . Many facts that should be imitated were told.
understanding to e-gov part-1
အမွန္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ဒီအေၾကာင္းကို ဂ်ဳလိုင္ ၁ ရက္ေန႕က်ရင္ Park Royal မွာလုပ္မယ့္ workshop မွာ ေျပာမလို႔ပါ။ ေနာက္ေတာ့ စိတ္၀င္စားလာတာနဲ႕လက္စမသတ္ႏိုင္ေတာ့တာ တေၾကာင္း ၊ ဓိထက္ပိုၿပီး ထဲထဲ၀င္၀င္ သိခ်င္လာတာျဖစ္တာတေၾကာင္း၊ တျခား speaker ေတြကိုေနရာေပးခ်င္တာတေၾကာင္း စတဲ့အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ခုတေလာ ေနျပည္ေတာ္မွာ e-government နဲ႕ ပတ္သတ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ျပန္စေတာ့မယ္ဆိုတာကို သိရတာနဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ အျမန္အဆန္စီးဆင္းေစခ်င္တဲ့ဆႏၵနဲ႕ Internet Journal မွာေဖာ္ျပေပးဖို႕ ကိုေသာင္းစုၿငိမ္းကို စာပို႕ ေပးၿပီး editor ေတြတည္းျဖတ္ေပးႏိုင္ဖို႕ ပို႕ေပးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိေတာ့ ပို႕ထားတဲ့အထဲက အစိတ္အပိုင္းတခုကို အြန္လိုင္းမွာတင္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတြလဲ ဆက္ေရးဖို႕ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။
e-government အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း
E-government ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို အင္တာနက္သို႕မဟုတ္ world wide web မွတဆင့္ အမ်ားျပည္သူေတြ အတြက္ အစိုးရရဲ႕သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႕၀န္ေဆာင္မႈေတြကို အသံုးျပဳခြင့္ေပးတယ္လို႕အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ E-government သိုမဟုတ္ electronic government ဆိုတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ ျပည္သူလူထု အတြက္ အစိုးရနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ကိစၥရပ္ေတြနဲ႕၀န္ေဆာင္မႈေတြ ဆက္စပ္လုပ္ေဆာင္ရာမွာ online or offline လုပ္ေဆာင္မႈ အားလံုးအတြက္ အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ ကမၻာတလႊားက အစိုးရေတြအေနနဲ႕ e-government အသံုးျပဳမႈေတြကို ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာကတည္းက စတင္အသံုးျပဳလာခဲ့ၾကၿပီး ယေန႕ကမၻာ့ ႏိုင္ငံအမ်ားစုဟာ e-government နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အေတာ္ေလးေရွ႕တန္းေရာက္ေနၿပီဆိုတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၃ ရက္ေန႕မွာ e-government အစီအစဥ္ကိုစတင္လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။
Why e-government
e-government ဟာယေန႕ေခတ္မွာ အလြန္အေရးပါ အရာေရာက္တဲ့အေနအထားကိုေရာက္ရွိလို႕ေနပါတယ္။ e-government လို႕ဆိုလိုက္တာနဲ႕ ဒါဟာ အစိုးရတရပ္အတြက္ အသံုးျပဳဖို႕ရာ တီထြင္ဖန္တီးထားတယ္လို႕ အျမင္ ရွိ ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ e-government ဟာ Public sector အတြက္ ဘယ္ေလာက္အေရးပါတဲ့ ေနရာမွာ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ အေတြးအျမင္ကို အေသအခ်ာမေတြ႕ႏိုင္ေသးပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ e-governmentဆိုင္ရာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ အတိုင္းအတာတရပ္အထိ အားနဲေနဆဲျဖစ္ၿပီး တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ရာမွာ အဓိက က်တဲ့လူ႕စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြ အလဟသ ကုန္ဆံုးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ e-government စနစ္ အေသအခ်ာေပၚထြန္းလာမႈဟာ တိုင္းျပည္တခုရဲ႕ အခ်က္အလက္အရင္းအျမစ္ေတြ စုေဆာင္းထားရွိၿပီး အစိုးရရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕မႈတခုတည္းတင္မဟုတ္ဘဲ တိုင္းျပည္အတြင္းေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ျပည္သူ ေတြရဲ႕ေန႕စဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြပါ လွ်င္ျမန္စြာၿပီးေျမာက္ေစႏိုင္ၿပီး ေနထိုင္မႈဘ၀ ပိုမိုတိုး တက္ေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့အခန္းက႑မွာရွိပါတယ္။ အသိအျမင္နဲ႕နည္းပညာ ပိုမိုဖြံ႕ၿဖိဳးေစၿပီး တိုးတက္တဲ့ လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ စီးပြားေရး ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ ပညာေရးက႑မ်ားစြာအတြက္ အလွ်င္ျမန္ဆံုးတိုးတက္ ေစမယ့္ အေထာက္အကူျပဳလုပ္ငန္းတခုလဲျဖစ္ပါတယ္။
ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ စိမ္းလမ္းစိုျပည္ေရးအတြက္လဲ e-government စနစ္ေတြကို ထဲထဲ ၀င္၀င္ အသံုးျပဳမႈဟာ ထိေရာက္စြာပါ၀င္ပတ္သတ္ေနျပန္ပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္အေနနဲ႕ လူ႕စြမ္းအားအရင္း အျမစ္ေတြကို အက်ိဳးရွိရွိထိထိေရာက္ေရာက္ခန္႕ခြဲအသံုးျပဳႏိုင္ၿပီး တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးပါတဲ့ အခြန္ဘ႑ာ ေကာက္ခံမႈေတြ၊ တိုင္းျပည္တြင္းလည္ပတ္စီးစင္းေနတဲ့ ေငြေၾကးနဲ႕စီးပြားေရးဆိုင္ရာအခ်က္အလက္၊ က်န္းမာ ေရး ဆိုင္ရာ၊ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႕ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ကိုင္တြယ္လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ ပါက်ယ္ျပန္႕စြာပါ၀င္ပတ္သတ္ ေနတယ္ဆိုတာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႕ဒီဇင္ဘာ ၁၇ ရက္ေန႕ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ e-government act 2002 ကိုထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့ၿပီး ပိုမိုထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ e-government အသံုး၀င္မႈဟာ အေျပာနဲ႕တင္မဟုတ္ဘဲ ယေန႕ကမၻာႀကီးမွာရွိတဲ့ တိုင္းႏိုင္ငံတိုင္းမွာ e-government ရဲ႕အခန္းက႑ ဘယ္ေရြ႕ဘယ္ မွ် အေရးပါတဲ့အေနအထားမွာ ေရာက္ရွိေနတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံတိုင္းက တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္အသံုးျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ေနမႈက သက္ေသခံလ်က္ရွိေနပါတယ္။ internet ဟာတမၻာလံုးလႊမ္းၿခံဳျဖန္႕က်က္သြားႏိုင္မႈဟာ e-government လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို အရွိန္အဟုန္နဲ႕တိုးတက္သြား ေစခဲ့ပါတယ္။
e-government ကို သံုးစြဲရျခင္းရဲ႕အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကေတာ့ information and technology ဆိုတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္နဲ႕နည္းပညာေပါင္းစပ္အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ အစိုးရအေနနဲ႕ တိုင္းျပည္ရဲ႕အခ်က္အလက္ေတြကိုအခ်ိန္ တိုအတြင္းစုေဆာင္းထားႏိုင္ဖို႕အတြက္လည္းေကာင္း၊
အစိုးရလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားနဲ႕အစိုးရလက္ေအာက္ခံအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ႕ အခ်က္အလက္မ်ားကို စုစည္း ထားႏိုင္ၿပီး ေပါင္းစပ္လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႕လည္းေကာင္း
အစိုးရေပၚလစီနဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ျပည္သူလူထုထံအခ်ိန္တိုနဲ႕ထိေရာက္စြာခ်ျပႏိုင္ေရး၊ အစိုးရႏွင့္ပတ္သတ္ သည့္လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား အတြက္ အမ်ားျပည္သူေတြခ်ိတ္ဆက္လုပ္ကိုင္ရာမွာ အခ်ိန္တိုတိုျဖင့္ၿပီးေျမာက္ေစေရး၊ ျပည္သူတဦးျခင္းအခ်က္အလက္မ်ားမွတဆင့္ႏိုင္ငံတြင္းမွီတင္းေနထိုင္ေနၾကတဲ့ျပည္သူလူထုရဲ႕စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး လူမႈေရးဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားအားစုေဆာင္းထားရွိႏိုင္ေရး စတဲ့အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။
အထက္ပါအခ်က္အလက္ေတြကို ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕လိုအပ္တဲ့အေျခခံအခ်က္အလက္ကေတာ့အစိုးရ အေနနဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ထုတ္ျပန္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းရဲ႕အက်ိဳးဆက္ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွ သာ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႕ e-government လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေပၚယံုၾကည္စြာနဲ႕အက်ိဳးရွိရွိ ၀င္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။
e-government ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ ပထမဦးဆံုးနဲ႕ေနာက္ဆံုး အေရးပါမႈကေတာ့ ျပည္သူလူထုကပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ဖို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္။
ျဖန္႕က်က္ဆက္ႏြယ္မႈအစီအစဥ္မ်ား
e-government ဆိုင္ရာျဖန္႕က်က္မႈေတြမွာ G2C, G2B, G2G, G2E, G2R စသျဖင့္ အမ်ိဳးအစားမ်ား ခြဲထုတ္ ေလ့လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
G2C ( Government to Citizen )
အစိုးရအေနနဲ႕ မိမိရဲ႕ျပည္သူျပည္သားေတြနဲ႕တိုက္ရိုက္ထိေတြ႕ဆက္ဆံတဲ့အေနထားျဖစ္ပါတယ္။ Management သေဘာ တရားမွာ CRM လို႕ဆိုတဲ့ စားသံုးသူဆက္ဆံေရးစီမံခန္႕ခြဲမႈ လို႕ဆိုတဲ့အပိုင္းနဲ႕တိုက္ရိုက္ပတ္သတ္ေနတယ္ လို႕ဆိုၾကပါတယ္။ သေဘာက ဒီအစီအစဥ္မွာ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရတရပ္ ( ျပည္နယ္အစိုးရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရေသာ္လည္းေကာင္း) အေနနဲ႕ သံုးစြဲသူ တျဖစ္လဲ ျပည္သူလူထုနဲ႕တိုက္ရိုက္ဆက္ဆံရတဲ့ အစိတ္ အပိုင္းေတြျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံသားမွတ္ပံုတင္ျခင္းဆိုင္ရာ၊ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ထုတ္ေပးေရးဆိုင္ရာ၊ ဖြား/ေသ ဆိုင္ရာလက္မွတ္၊ ပညာေရးဆိုင္ရာအသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ထုတ္ေပးေရ
ရည္မွန္းခ်က္နဲ႕တစိတ္တပိုင္း
ကၽြန္ေတာ္အခုရက္ပိုင္းမွာ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တဦးနဲ႕ လုပ္ငန္းဦးတည္ခ်က္ အေၾကာင္းေျပာခဲ့ရရင္းဒီစာကိုကၽြန္ေတာ္ ေလ့လာမိသေလာက္နဲ႕ေရးျဖစ္ပါတယ္။ ဦးတည္ခ်က္(Direction) ဆိုတာအဲဒီလမ္းေၾကာင္းေပၚက ရည္မွန္းခ်က္လဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ Vision သာျဖစ္ပါတယ္။ Trend ဆိုတာကေတာ့လုပ္ငန္းပံုစံ တနည္းအားျဖင့္ style ျဖစ္ပါတယ္။ စကားလံုးေတြဟာတူမလိုနဲ႕မတူပါဘူး။ တိက်တဲ့အက်ိဳးသတ္ေရာက္တဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြရွိပါတယ္။
ရလဒ္
ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႕ကၽြန္ေတာ္ခံယူထားတဲ့လမ္းေၾကာင္းပံုစံက စီမံခန္႕ခြဲမႈ ပံုစံ တခုဟာခ်မွတ္ထားတဲ့ အတိုင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွသာလွ်င္ေအာင္ျမင္တဲ့အေနအထားကိုတက္လွမ္းသြားႏိုင္ မယ္ဆိုတဲ့အ ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီကေန႕ကၽြန္ေတာ္တို႕လုပ္ေနတဲ့လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ အဓိကအားျဖင့္ အေပ်ာ့ ထည္လို႕ေျပာတဲ့ လုပ္ငန္းေတြျဖစ္တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈဆိုတဲ့အခန္းက႑ဟာ ထိပ္တန္းေနရာမွာ ရွိလာပါတယ္။ လုပ္ငန္း တခုရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္မွာ ၿပီးခ်င္တဲ့အခ်ိန္မွ ၿပီးသြားပါေစဆိုတဲ့ အေနအထားဟာ ေခတ္မမွီေတာ့ပါဘူး။ ရည္မွန္းခ်က္ အတိုင္းသတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်ိန္မွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့အရည္အေသြးအတိုင္းၿပီးေျမာက္မႈရွိဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒါကို ရလဒ္ လို႕ေခၚပါတယ္။ ယခုေခတ္ရဲ႕ စီမံခန္႕ခြဲမႈေအာက္က ေအာင္ျမင္မႈေတြကို အဲဒီရလဒ္နဲ႕တိုင္းတာေလ့ရွိပါတယ္။ စကၠဴေပၚက ေပၚလစီေတြ ပံုေသနည္းေတြ သီအုိရီေတြဘယ္လိုဘဲေကာင္းေကာင္း ရလဒ္ဆိုတာ အၿမဲအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ယေန႕စကၤာပူႏိုင္ငံမွာက်င့္သံုးေနတဲ့ ျမဴနီစပယ္ဥပေဒဟာ ရန္ကုန္မွာက်င့္သံုးတဲ့ အတိုင္းယူထားတာ ျဖစ္ၿပီး ေခတ္နဲ႕အညီအနည္းငယ္ျပဳျပင္ထားတာကလြဲလို႕ က်င့္သံုးတဲ့မူ၀ါဒခ်င္းတူပါတယ္။ သို႕ေပမယ့္ရန္ကုန္နဲ႕စကၤာပူရဲ႕အမွိဳက္သိမ္းစနစ္ေတြကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့အတိုင္းကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘက္မွာ အားနည္းခ်က္ေတြရွိေနတာကိုေတြ႕ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
အမိန္႕နာခံတတ္ရမယ္
တကယ္ေတာ့စီမံခန္႕ခြဲမႈဟာ စစ္တပ္ကေန လာတယ္လို႕မွတ္သားခဲ့ဘူးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ကိုလုပ္ေဆာင္ေနျခင္းဟာ တိုက္ပြဲတခုကိုတိုက္ခိုက္ေနတာနဲ႕အလားသ႑န္တူတယ္လို႕မွတ္ယူၾကရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမိန္႕နာခံတတ္မႈေတြ စည္းကမ္းေသ၀ပ္မႈေတြ၊ မဟာဗ်ဳဟာ၊ နည္းဗ်ဳဟာနဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေတြ ဟာတိုက္ပြဲရဲ႕ရလဒ္ ကိုေျပာင္းလဲပစ္ႏိုင္တဲ့အစြမ္းရွိတယ္လို႕လဲခံယူလိုက္နာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မေအာင္ျမင္တဲ့လုပ္ငန္းေတြမွာ အေရအေသြးမဲ့သူေတြရွိေနတတ္ၿပီး ရည္မွန္းခ်က္ကိုေသခ်ာသိ ျမင္ႏိုင္စြမ္းနဲပါးတာေၾကာင့္ ရလဒ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ အားနည္းေနတတ္ပါတယ္။
စားသံုးသူရဲ႕ေစ်းကြက္နဲ႕လိုအပ္ခ်က္ကိုအျမတ္အစြန္းဖန္တီးပါ
ရည္မွန္းခ်က္ အေၾကာင္းကိုျပန္သြားရရင္ လုပ္ငန္းတခုလုပ္တဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ဟာ အျမတ္အစြန္းရရွိေရး တစ္ခုတည္းကိုသာ ဦးတည္ၾကရပါတယ္။ ဒါဟာမွန္သင့္သေလာက္မွန္ေပမယ့္ အျမတ္အစြန္းရရွိေရးတစ္ခုတည္း ကိုသာ အာရံုစိုက္ေတြးေခၚေနျခင္းဟာ လုပ္ငန္းအေပၚမွာ အႏၱရာယ္ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕အတြက္ ဘယ္ လိုေတြးေခၚရမယ္ဆိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႕ထုတ္ကုန္သို႕မဟုတ္၀န္ေဆာင္မႈဟာ စားသံုးသူေတြအတြက္ ဘယ္လို အက်ိဳးရွိေစမယ္ဆိုတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေနကိုထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ေစ်းကြက္ထဲ မွာ စားသံုးသူအေနနဲ႕ ဘာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ထုတ္ကုန္ကိုစားသံုးရတယ္၊ စားသံုးသင့္တယ္ဆိုတဲ့ အေတြးရွိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ထုတ္ကုန္အတြက္ေစ်းကြက္ရွိရမွာျဖစ္သလို မရွိခဲ့ေသးရင္ စားသံုးသူေစ်းကြက္ အသစ္ကို ဖန္တီးေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။
စားသံုးသူေစ်းကြက္ဖန္တီးရာမွာ ေစ်းကြက္အျပင္ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈဆိုတဲ့အခ်က္ကိုလဲထည့္သြင္းထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အားလံုးက ေစ်းကြက္လို႕ျမင္လိုက္တာနဲ႕ေရာင္းခ်မႈကို သာအာရံုစိုက္ေလ့ရွိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရာင္းခ်မႈအျပင္ ဒီထုတ္ကုန္ဟာ ဘာေၾကာင့္ေရာင္းရလဲ၊ စားသံုးသူဘက္က ဘယ္လိုအရာမ်ိဳးကို စိတ္၀င္တစားနဲ႕၀ယ္ခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေလ့လာသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ စားသံုးသူရဲ႕ေစ်းကြက္ အမွန္ျဖစ္မွာျဖစ္ၿပီး စားသံုးသူလိုအပ္တဲ့ အရည္အေသြး၊ ၀န္ေဆာင္မႈ၊ စိတ္ခ်ရံုၾကည္မႈနဲ႕ ေစ်းႏႈန္းတို႕ ကိုက္ညီစြာ ေက် နပ္ေစႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေရာင္းခ်ရလိုမႈ တခုတည္းကိုသာဦးတည္ထားရင္ေတာ့ မၾကာခင္အခက္အခဲနဲ႕ရင္ဆိုင္ရ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈဆိုတာကေတာ့ မိမိတို႕ရဲ႕ထုတ္ကုန္ သို႕မဟုတ္၀န္ေဆာင္မႈကို စားသံုးသူ အေနအထားနဲ႕ ကိုက္ညီေအာင္ျပဳျပင္ၿပီး ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အရည္အေသြးရွိတဲ့ထုတ္ကုန္ျဖစ္ေနေစဖို႕ျပဳလုပ္အပ္တဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္မႈဆိုတာ အသစ္ေျပာင္းလဲျခင္းမဟုတ္ဘဲ လက္ရွိထုတ္ကုန္ရဲ႕အေနအထားကို မြမ္းမံတာသာျဖစ္ပါတယ္။ တနည္း ကေတာ့ စားသံုးသူလိုအပ္ခ်က္ကို ျပဳျပင္ၿပီး မိမိတို႕အျမတ္အစြန္းရရွိေစဖို႕ စီမံျခင္းကို မန္ေနဂ်ာကဲ့သို႕တာ၀န္ ရွိသူေတြက မျပတ္အာရံုစိုက္ၿပီး ရွိေနဖို႕လုိအပ္ပါတယ္။
ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိရမယ္
ကၽြန္ေတာ္တို႕လုပ္ငန္းလုပ္ရာမွာ မ်ားစြာေသာ လုပ္ငန္းအရပ္ရပ္ထဲမွ ဘယ္လုပ္ငန္းကိုဆက္လုပ္မယ္၊ ဘယ္လုပ္ငန္း ကိုရပ္နားမယ္ စတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အေျခအေနအလိုက္လွ်င္ျမန္စြာခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ ရပါမယ္။ အခ်ိန္ကာလနဲ႕ေစ်းကြက္ဟာ အၿမဲေျပာင္းလဲေနတဲ့အတြက္ မိမိတို႕ရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အခ်ိန္နဲ႕အမွ် ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနႏိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘံုရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ အျမတ္အစြန္း ရရွိေရး ၊ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ေရးဆိုတဲ့အပိုင္းေတြထက္ မိမိတို႕ဘ႑ာေရး၊ လုပ္ငန္းအေျခအေန၊ အရင္းအျမစ္ စတဲ့ ကန္႕သတ္ခ်က္ေတြနဲ႕ ကိုက္ညီတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေျပာင္း လြယ္ျပင္လြယ္ ျဖစ္ေစဖို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ ရည္မွန္းခ်က္တခုတည္းမက ထားရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ တခု တည္းဟာ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္မႈကိုေပးစြမ္းႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ကိုယ့္လုပ္ငန္းဟာ ဘယ္လိုအမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့အေျခခံအက်ဆံုးေမးခြန္းျဖစ္တဲ့ ကိုယ့္လုပ္ငန္းကဘာလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းအတြက္ အေျဖရွိထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္လုပ္ငန္းဘာလဲဆိုတာ သိဖို႕ႀကိဳးစားရျခင္းဟာ လုပ္ငန္းမေအာင္ မျမင္ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွ ထလုပ္ရမယ့္အလုပ္တခုမဟုတ္ဘဲ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာပါမေမ့ေလ်ာ့သင့္တဲ့ အေၾကာင္း အရာတခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ တခုထက္မကေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားခ်မွတ္ရာမွာ အေကာင္းဆံုးအေနအထားကို စဥ္းစားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေပမယ့္သတိတခုခ်ပ္ဖို႕လိုတာက ရည္မွန္းခ်က္ေတြေဖာင္းပြေနျခင္းဟာလည္း မိမိတို႕ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ထက္စြမ္းရည္ထက္ေက်ာ္လြန္ေနမယ္ဆိုရင္ အလားအလာေကာင္းတဲ့ရလဒ္ေတြရမွာမဟုတ္ဘူး ဆိုတာ သတိရွိသင့္ပါတယ္။
ရည္မွန္းခ်က္ဟာကိုယ္နဲ႕ကိုက္ညီပါေစ
လူမႈေရး၊စီးပြားေရး၊ႏိုင္ငံေရးတို႕ဟာ တခုနဲ႕တခုတည္မွီေနၿပီး အၿမဲေျပာင္းလဲေနတဲ့အရာျဖစ္ပါတယ္။ ထုိနည္းတူ စြာဘဲ ေစ်းကြက္၊ ေငြေၾကးနဲ႕ စားသံုးသူလိုအပ္ခ်က္ေတြဟာလဲတေန႕ထက္တေန႕ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိ တို႕ခ်မွတ္ထားတဲ့ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ အၿမဲတမ္းအတြက္မမွန္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စားသံုးသူအတြက္ အျပည့္အ၀ ေပးႏိုင္ဖို႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ ကိုယ့္လုပ္ငန္းဟာ ဘယ္လိုလုပ္ငန္းျဖစ္တယ္၊ ဘယ္ကေနစတင္လာတယ္၊ ဘယ္လိုေရွ႕ဆက္သြားမယ္ ဆိုတဲ့ အေနအထားကေနသာ ဆင္းသက္လာသင့္တယ္လို႕ဆိုၾကပါတယ္။ ေနာက္တခုက ရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ မိမိတို႕အမွန္တကယ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အေနအထားအတြင္းမွာဘဲရွိသင့္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ျမင္ဖို႕ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာလဲ မိမိတို႕အရင္းအျမစ္နဲ႕ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာမူတည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိတို႕မွာပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ အရင္းအျမစ္အေလ်ာက္ရည္မွန္းခ်က္ကို အရံထားရွိျခင္းျဖင့္ ပိုမိုကိုက္ညီတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေပၚကိုေရာက္ရွိပိုင္ဆိုင္ႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ မိမိတို႕ လက္ရွိရပ္တည္မႈအေနအထားအတြက္ အဓိက ျဖစ္ၿပီး ပိုမိုတိုးတက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႕ကေတာ့ ဒုတိယျဖစ္ပါတယ္။
ရည္မွန္းခ်က္မ်ားစြာ
Man, Material, Money (3M)လို႕ေခၚတဲ့ အရင္းအျမစ္ (အခ်ိဳ႕ေတြက 6M>Method, Material, Man Power, Machinery, Money, Message အထိခ်ဲ႕ၾကပါတယ္) ေတြေပၚမူတည္ၿပီး ရည္မွန္းခ်က္ေတြခ်မွတ္ၾကရပါတယ္။ ေကာင္းမြန္ျပည့္စံုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္တခုအတြက္ ေအာက္ပါအဂၤါရပ္ေတြပါေအာင္ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။
Marketing
Innovation
Human Resources
Financial Resources
Physical Resources
Productivity
Social Responsibility
Profit Requirement တို႕ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ကၽြန္ေတာ္တို႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြခ်မွတ္ရာမွာ ကိုယ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ေဘာင္ထဲကေနခ်မွတ္သြားရမွာျဖစ္ၿပီး လုပ္ငန္းအတြက္ အနာဂတ္အခြင့္အလမ္းေကာင္းမ်ားေဖာ္ေဆာင္ဖို႕ တရစ္ျခင္းတက္သြားရမယ့္ အေနအထားမွာ ရွိ ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္တခုျခင္းကိုကာလတိုမ်ားအတြင္းေဖာ္ေဆာင္လုပ္ကိုင္သြားျခင္းဟာ ရည္မွန္းခ်က္ႀကီး တခုကို တည္ေဆာက္ယူတာျဖစ္ပါတယ္။ အထပ္ျမင့္တိုက္ႀကီးေတြတည္ေဆာက္သလိုမ်ိဳး တထပ္ၿပီးတထပ္ ရည္မွန္း ခ်က္တခုျခင္း တခုျခင္းၿပီးေျမာက္ေအာင္စြမ္းေဆာင္ျခင္းဟာ ေအာင္ျမင္မႈေလွခါးထစ္မ်ားကိုထြင္းထုေနတာနဲ႕အလား သ႑န္တူပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕စာေပေလ့လာသင္ယူၾကတဲ့အခါမွာ ၀ လံုးကေနစၿပီးတလံုးျခင္းသင္ပါတယ္။ ၿပီး တဲ့ေနာက္မွာစာလံုးတလံုးျခင္း၊ စာတေၾကာင္းျခင္း၊ စာပိုဒ္တပိုဒ္ျခင္းကေနၿပီး စာစီကံုးတဲ့အထိ တဆင့္ျခင္းသင္ယူ ေလ့လာခဲ့တယ္ဆိုတာ ဒီအတိုင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေနတဲ့ ယေန႕တရုတ္ျပည္ႀကီးဟာ ၅ ႏွစ္စီမံကိန္းတိုေပါင္း မ်ားစြာနဲ႕သူတို႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို တခုျခင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ရာမွာ ယခုဆိုရင္ ၁၁ ႀကိမ္ေျမာက္ျဖစ္လာပါၿပီ။ ကာလတိုရည္မွန္းခ်က္ေတြကိုၿပီးျပည့္စံုေစျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္ ေအာင္ျမင္ေရးေတြကို ေဖာ္ေဆာင္သြားၾကရမွာသာဓက ယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။
လူမႈေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားကိုဦးစားေပးပါ
ယေန႕ေခတ္ဟာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သူတို႕အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈေတြကို အရွိန္အဟုန္နဲေပးတဲ့ေခတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္ရွင္နဲ႕အလုပ္သမားဆက္ဆံေရးမ်ိဳးမရွိေတာ့ဘဲ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြအေနနဲ႕သာ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ေအာင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လာၾကတာကိုေတြ႕ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။လူမႈေရးရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ ၀န္ထမ္းမ်ားသက္သာ ေခ်ာင္ခ်ိေရး၊ အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေကာင္းမြန္ေရး၊ ဆုေပးဒဏ္ေပး၊ လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္မႈဆိုင္ရာ အတတ္ပညာအသိပညာတိုးတက္ေရး၊ က်န္းမာေရး စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံရတဲ့ တာ၀န္ကိုယူထားၾကတဲ့ မန္ေနဂ်ာေတြ အေနနဲ႕ မိမိတို႕လုပ္ငန္းအတြင္းက လူမႈေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြကိုပါ ထည့္သြင္းၾကရမွာျဖစ္ၿပီး Problem solving လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ရာမွာ Problem Definition ဆိုတဲ့ ျပသနာအတိမ္အနက္ကို ရွာေဖြျခင္း၊ Analysis ဆိုတဲ့ ျပသနာအေပၚမွာ ဘယ္လိုျဖစ္ေပၚလာတယ္ဆိုတဲ့ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏိုင္မႈ၊ Action Planning ဆိုတဲ့ တိက်စြာအေရးယူတုန္႕ျပန္မႈေတြကို လုိက္နာေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ၿပီး ထုိသို႕ေဆာင္ရြက္ရာမွာ သီးျခား ခံစားခ်က္ေတြကို မထည့္သြင္းဖို႕ေတာ့လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။
Duty is duty
ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ေျပာရရင္ ရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ တဦးခ်င္းရည္မွန္းခ်က္၊ အဖြဲ႕အစည္းရည္မွန္းခ်က္ စသျဖင့္ ကြဲျပား ေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဟုတ္တဲ့အတြက္ တကယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ ရမယ္ ဆိုတာကြဲကြဲျပားျပားနားလည္ထားဖို႕လဲလိုအပ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ ကိုယ္ပိုင္ရရွိထားတဲ့အခြင့္အေရးေတြ ခံစားခြင့္ေတြ ေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းရည္မွန္းခ်က္ထက္ တဦးခ်င္းရည္မွန္းခ်က္ကို ဦးစားေပးတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့အမူအက်င့္မဟုတ္ပါဘူး။ တာ၀န္ယူတတ္ယံုနဲ႕မၿပီးပါဘူး။ တာ၀န္ေက်ျပြန္ဖို႕လဲလိုအပ္ပါတယ္။ စီမံခန္႕ခြဲရတဲ့ရာထူးျမင့္လာေလေလ တာ၀န္ယူရတဲ့အပိုင္းဟာလဲ ပိုၿပီးတိုးလာေလေလျဖစ္ပါတယ္။ နာမည္ႀကီး Spider-Man ဇာတ္လမ္းထဲက စကားတခြန္းကိုသြားသတိရမိပါတယ္ “The Great power become, have a great responsibility” ဆိုတဲ့စကားပါ။ တခ်ိဳ႕ကလြယ္လြယ္ေလး ကတိေပးတတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလိုသူေတြဟာ လြယ္လြယ္ဘဲ ကတိျဖတ္တတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္တမ္း တာ၀န္သိတယ္ ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ မိမိတာ၀န္ယူထားတဲ့အပိုင္းမေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ တာ၀န္ရွိသူပီသစြာေကာင္းက်ိဳးဆိုးျပစ္ ကိုခံႏိုင္ရမွာလဲပါ၀င္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ေတြအေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခါ အဲဒီတာ၀န္ဆိုတဲ့အပိုင္းကိုေသခ်ာစြာသေဘာေပါက္နားလည္ထား ျခင္းျဖင့္လုပ္ငန္းၿပီးေအာင္ျမင္ၿပီး ေျမာက္ေအာင္ စြမ္း ေဆာင္ၾကေစခ်င္ပါတယ္။
June 3
11:35pm
Ph.D
ကၽြန္ေတာ္တို႕ ျမန္မာ့စာနယ္ဇင္းမ်ားတယ္ျမန္ပါတယ္။ မေန႕မွ ၁၀ ရက္ေန႕ရွိေသးတယ္ ၁၃ ရက္ေန႕ထြက္မယ့္ ဂ်ာနယ္ကို ဖတ္လို႕ရေနၿပီ။ ဘယ္တိုင္းျပည္မွာမွ မေတြ႕ႏိုင္ဘူး။ ဒီလိုသတင္းေတြ ေရွ႕ ကေနေျပးေနတာ 
အဲဒီဂ်ာနယ္မွာ အခုမွ ဆံုးသြားတဲ့ ဆရာ ပါရဂူရဲ႕ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ကို ဖတ္လိုက္ရတယ္။ အဲဒါကေလးကေတာ့ တန္ဖိုးရွိပါတယ္။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ဆရာႀကီး ရဲ႕ေနာက္ဆံုး အခ်ိန္ နဲ႕ ကိုက္ၿပီး ပါလာတယ္။ အခုမွ ေရးတာလား အရင္ကတည္းကေရးဖူးတာလား ကၽြန္ေတာ္အတိအက်မသိေပမယ့္ ဒီေဆာင္းပါးေလးအတြက္ေတာ့ ဂ်ာနယ္ကို ေက်းဇူးတင္တယ္။
ေဆာင္းပါးေခါင္းစဥ္က “သင္းၾကန္လား၊ သင္းဇာန္လား” တဲ့၊ အခု ျမန္မာသႀကၤန္အေၾကာင္းကို ရွင္းျပထားတာ။ ကၽြန္ေတာ္ တသက္လံုး သႀကၤန္ဆိုတဲ့ ေ၀ါဟာရကို ပါဠိ ကေနဆင္းသက္လာတဲ့ အေခၚအေ၀ၚ တခုလို႕ထင္လာခဲ့တာ အခုဖတ္ၿပီးမွ သကၠတ ဘာသာကေနဆင္းသက္လာတယ္ဆိုတာကို သိရတယ္။ သႀကၤန္အေလ့အထက ဟိႏၵဴေတြရဲ႕ အယူ၀ါဒက ေပါက္ဖြားလာတဲ့ ပြဲေတာ္ တခုျဖစ္တဲ့အတြက္ ျမန္မာ့ ၁၂ ရာသီပြဲကို မျပည့္ျပည့္ ေအာင္ျဖည့္ေပးခဲ့တဲ့ ေရွးလူႀကီးမ်ားကို ျပန္ျမင္ေယာင္ၾကည့္တယ္။ ျမန္မာ့သမိုင္းအဆက္ဆက္မွာ သႀကၤန္ပြဲကို အမ်ိဳးမ်ိဳးက်င္းပ လာခဲ့တာ ကိုလဲ ေလ့လာခဲ့မိတယ္။ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္တဆက္ျဖစ္တဲ့ပုဂံမင္းလက္ထက္မွာသႀကၤန္ကို တလေလာက္က်ခဲ့တာေၾကာင့္ အမရပူရမွာ ေရေတာ္ေတာ္ေပါခဲ့တယ္လို႕ထင္ခဲ့တယ္။ ေနာက္တခုက သႀကၤန္ ဒ႑ာရီ တခုျဖစ္တဲ့ ကာ၀ါလမိုင္းရေသ့ ဆီမွာ သၾကားမင္းနဲ႕ ျဗမဟာမင္း လူ႕ျပည္မွာ ၇ ရက္နဲ႕ ၈ ရက္ ဘယ္ဟာကို ရသတၱ တပတ္ လုပ္မယ္ဆိုတာ ျငင္းခံုၾကရင္း ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာေၾကာင့္ နတ္ေတြလဲ အေတာ္ေလးအေလာင္းအစားသန္တယ္ဆိုတာ သိခဲ့ရတယ္။ သၾကားမင္းဆင္းတယမဟုတ္ဘဲ ဆန္းေဒးၿဂိဳလ္မင္းဆင္းတယ္ ဆိုတာလဲသိခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ နတ္သက္နဲ႕တြက္ၾကည့္ရင္ သူလဲတက္လိုက္ဆင္းလိုက္နဲ႕အားမယ္မထင္ဘူးလို႕ ငယ္ငယ္ကေတြးမိတယ္။ ျဗမဟာ့ ဦးေခါင္းဆိုတာကို ျမန္မာလိုနားလည္ကတည္းကၾကားဘူးတယ္။ အေမက ခဏခဏေျပာတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အကိုကို နင္ကျဗမဟာ့ဦးေခါင္းလိုဘဲ ဘယ္မွာထားရမွန္းမသိဘူး ဆိုၿပီး၊ ဒါနဲ႕စပ္စုၾကည့္ေတာ့ သိလာတဲ့အသိအရ ေရထဲခ်ေရခန္း၊ ေျမေပၚထားမီးေလာင္တဲ့ ဒီေခါင္းကို နတ္သမီးေတြက အလွည့္က် ကမ္းရင္း တခါကမ္းရင္ သႀကၤန္တခါက်တယ္၊ လူ႕ျပည္မွာတစ္ႏွစ္ေပါ့၊ နတ္သက္ကေတာ့ခဏေလးေျပာတယ္။ ဒါဆို ဒီလိုနတ္သမီးငါးပါးက ပါဆယ္ဂိမ္းကစားသလိုဘဲ ဦးေခါင္းႀကီးကို ကမ္းေနၾကရမယ္လို႕လဲ ႀကံႀကံဖန္ဖန္ေတြးဖူးတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဒီဦးေခါင္းကို ကိုင္မယ့္ နတ္သမီးက သၾကားမင္းရဲ႕အေဆာင္အေယာင္တခုျဖစ္တဲ့ စလြယ္သိုင္းႀကိဳးလို တန္ဆာတခုကို ဆင္ျမန္းမွ အပူသတ္သာတယ္လို႕လဲလူႀကီးေတြကေျပာတယ္။ အဲဒီတန္ဆာကို သႀကၤန္စာမွာေတြ႕ဖူးတယ္။ ဒီလိုဆို နတ္သမီးေတြ ဒီစလြယ္ႀကီး၀တ္လိုက္ခၽြတ္လိုက္နဲ႕ ဦးေခါင္းကိုလဲ ကမ္းၾကရတယ္ဆို ေတာ္ေတာ္ေလး ကရိကထမ်ားမယ္လို႕ေတြးမိတိုင္း ကိုယ့္ကိုယ္ကို အေျဖရွာမရျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ၉ႏွစ္သားေလာက္ကထင္ပါတယ္။ သႀကၤန္စာမွာ သႀကၤန္က်မယ့္ အခ်ိန္ကိုမွတ္ထားၿပီး အိမ္ေရွ႕မွာထား ထားတဲ့ သႀကၤန္အိုးနားကေန မိုးေပၚကသၾကား မင္းဆင္းလာမယ္ဆိုလို႕ ေမာ့ေမာ့ၾကည့္ၿပီး ေစာင့္ေနဘူးတယ္။ ေနာက္ေတာ့မွာ ဒါေတြဘာတခုမွမ ဟုတ္မွန္းသိခဲ့တယ္။
“သႀကၤန္” လို႕ဆိုတဲ့ စာလံုးေပါင္းကို ပုဂံေခတ္ကတည္းက ဒီလိုေပါင္းတယ္လို႕ထင္တယ္၊ အမတ္ႀကီး ရာဇသႀကၤန္ဆိုတဲ့လို႕ ဆိုတဲ့ အေရးအသားကို ပုဂံေခတ္ေက်ာက္စာေတြမွာ ေတြ႕ခဲ့တယ္လို႕သိရတာေၾကာင့္ အဲဒီအမတ္ႀကီးကို သႀကၤန္မွာေမြးခဲ့တာလို႕ထင္ခဲ့တယ္။
ဒါနဲဲ႕ေဆာင္းပါးအေၾကာင္းျပန္ဆက္ရရင္ သႀကၤန္ဆိုတာက ပါဠိဘာသာကေနဆင္းသက္လာတာဆိုရင္ ဘာသာေဗဒ သေဘာတရားအရ သကၤႏၱ ဆိုတဲ့စကားလံုးမွျဖစ္ရမွာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာလိုအသံထြက္ရင္ သင္းကန္ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႕ ဆရာႀကီးက ဆိုထားပါတယ္။ ေနာက္တခုက ေတာ့ သကၠတ ဘာသာကဆင္းသက္ေၾကာင္းသက္ေသအေနနဲ႕ ဆံကရံတ ဒါမွမဟုတ္ ဆံကရံတိ ဆိုတဲ့စကားေနေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ႏိုင္ၿပီး အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ရာသီတစ္ခုတစ္ခုကို ကူးေျပာင္းျခင္းလို႕ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သကၠတ ဘာသာကေနဆင္းသက္လာတဲ့ ဆံကရံတိ ေခၚသႀကၤန္ ကို အိႏၵိယ ကေနကူးဆက္လာတယ္ လို႕ ဆရာႀကီးကဒီေဆာင္းပါးနဲ႕ေကာက္ခ်က္အျပတ္အသားခ်ထားပါတယ္။
သႀကၤန္ပြဲကို အိႏိၵယမွာ ဟိုးလီ ဆိုၿပီး လုပ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕နဲ႕အခ်ိန္မတူဘူး။ ေရွးတုန္းကေရပတ္တယ္ေျပာတယ္။ အခုေတာ့ ေရာင္စံုအမႈန္႕ေတြ နဲ႕ပတ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရနဲ႕လဲ ပတ္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ေထရ၀ါဒေတြျဖစ္ တဲ့ ထိုင္း၊ လာအိုနဲ႕ ကမ္ေဘာဒီးယား ၊ ျမန္မာတို႕က်ေတာ့ အခ်ိန္ တူၾကတယ္။ ေခၚတဲ့အေခၚအေ၀ါနဲနဲေလး ကြဲလြဲတယ္။ ထိုင္းမွာ သႀကၤန္ကို ဆြန္ခရမ္ လို႕ေခၚတယ္။ ဒီေတာ့ အျမန္အသံထြက္ၾကည့္ရင္ဆခရမ္ လို႕ ထြက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ သႀကၤန္ဆိုတဲ့ အသံထြက္နဲ႕ အေတာ္ေလးနီးစပ္တယ္။ စကားမစပ္ ေနာက္တခုက ပြဲထဲမွာ ထိုင္းနဲ႕ျမန္မာအသံဆင္တာက ကထိန္ဘဲ။ ျမန္မာက ကထိန္လို႕အသံထြက္တယ္။ ထိုင္းက ကထံု လို႕အသံထြက္တယ္။ ျမန္မာေတြလိုဘဲ ထိုင္းေတြကလဲသူတို႕ဘာသာစကားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ပါဠိဘာသာ ကိုယူသံုးထားတာကို ေတြ႕မိတယ္။ ဌာေန – ဌာနီ ၊ အႏၱရာယ္ – အႏၱရိုင္း စတာေတြကိုေတြ႕တာေၾကာင့္ ထိုင္းစကား ကိုသင္ခ်င္စိတ္ေပၚလာတယ္။
ေရွးတုန္းက သိလာခဲ့တာေတာ့ ျမန္မာ့ရိုးရာတာသႀကၤန္ ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်း ေရပတ္တယ္။ သေျပခတ္နဲ႕ ေရခြက္နဲ႕တဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္လူမွန္းသိကတည္းက သႀကၤန္ေတြက ေတာ့ အၾကမ္းနဲ႕အရမ္းႀကီးဘဲ။ ေရပူေဘာင္းဒဏ္ကို အလူးအလဲခံစားခဲ့ရဘူးတယ္။ ကြန္ပရပ္ဆာပန္႕နဲ႕ပတ္လို႕ ခါးမွာ အေရျပားပဲ့သြားဘူးတယ္။ မီးသတ္ပိုတ္ တန္ခိုးေၾကာင့္ ရင္ဘတ္ေအာင့္သြားဘူးတယ္။ အခုမွေတာ္ေတာ္ေလးပေပ်ာက္သြားတာ။ ဦးဘဂ်မ္းကာတြန္း တပုဒ္ေၾကာင့္ သႀကၤန္မွာ ျမန္မာေတြ ရမ္းခ်င္တိုင္းရမ္းေနတာ ရာစုႏွစ္ ရဲ႕ေလးပံု သံုးပံုေလာက္ေက်ာ္ေနၿပီဆိုတာ သတိ ထားမိတယ္။
သႀကၤန္ယိမ္းကတာေတြကေတာ့ ကိုလိုနီေခတ္ရဲ႕ လက္ခ်က္ေတြထင္ပါတယ္။ ျမန္မာသႀကၤန္မွာမွ ယိမ္းကရတယ္လို႕ ေရွးေခတ္ အဆက္ဆက္လုပ္လာတယ္လို႕မၾကားမိဘူး။ ရွိခဲ့ရင္လဲ အခုလို အ၀တ္အစားေတြလို႕ေတာ့မထင္ ၊ ကိုလိုနီေခတ္ရဲ႕ ဆိုးေမြးမ်ား ျမန္မာေတြ အခုထိခံခံေနရတယ္။ အလွဳခံလဲ ေလာ္စပီကာနဲ႕ ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္၊ အာရံုဆြမ္းေလာင္းတာေတာင္ ဓမၼာရံုကေန လင္းအားႀကီး နားမခံသာေအာင္ ဓါတ္စက္ႀကီးဖြင့္ေနတာေတြ၊ အဲ- ေနာက္ဆံုးေတာ့ ၂က်ိတ္၈ဆူလွည့္တာေတာင္ သီခ်င္းဖြင့္တဲ့ ကားသီးသန္႕ႀကီးနဲ႕ ေနာက္ကေနပါလာၿပီး Techno ေတြ အႀကီးအက်ယ္ဖြင့္လာတဲ့အထိဘဲ။ ဒါနဲ႕ ျပန္ဆက္ရရင္ ေနာက္ေတာ့ သႀကၤန္အကဆိုတာ ပါေပၚလာတယ္။ အခု ေရာင္စံု ၀မ္းဆက္ေတြနဲ႕ ပန္းေတြပန္ၿပီး ကေနတာ ျမန္မာ့ရိုးရာ ယဥ္ေက်းမႈစစ္စစ္လို႕ေတာ့မဟုတ္ႏိုုင္ဘူး။ ပုဆိုးနဲ႕ တိုက္ပံုက ျမန္မာေတြသူမ်ားေတြဆီကေနကူးခ်ထား တယ္လို႕သမိုင္းဆရာႀကီး ေဒါက္တာသန္းထြန္းကေျပာတယ္။ တို႕ဘိုးဘြားေတြက ပုဆိုး၀တ္တာ ႏွစ္ ၁၀၀ ဆို ေဘာင္းဘီ၀တ္တာက ႏွစ္ ၄၀၀ ေလာက္ရွိမယ္လို႕ ဆရာႀကီး ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေရးတဲ့ ငါျပင္ခ်င္တဲ့ ငါ့အေၾကာင္းဆိုတဲ့ စာအုပ္ထဲမွာ ေတြ႕လိုက္တယ္။
အခုသႀကၤန္ေတြက ေတာ္ယံုထက္ကို ေပၚတင္က်တဲ့ အ၀တ္အစားေလာလလီတာေတြမ်ားလာတယ္လို႕ျမင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ခပ္ငယ္ငယ္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ႏွစ္ေလာက္ေနဒီဘက္ကို ပိုပိုဆိုးလာတယ္။ သႀကၤန္ဆိုတာ လုပ္ခ်င္ရာလုပ္၀တ္ခ်င္ရာ၀တ္ ဖို႕ ဖန္တီးထားတဲ့ပြဲ၊ ေန႕ခင္းေၾကာင္ေတာင္ ႏိုက္ကလပ္ေတြကို ေရျဖန္းေပးၿပီး သံုးေလးရက္က်င္းပေပးတဲ့ပြဲ၊ ျဖစ္ခ်င္တိုင္းျဖစ္လို႕ရတဲ့ ဆဲခ်င္တိုင္းဆဲ ကဲခ်င္တိုင္းကဲလို႕ရတဲ့ပြဲလို႕ ထင္ထင္လာၾကတယ္ထင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၅ ႏွစ္ ၆ ႏွစ္ေလာက္ကစၿပီး သႀကၤန္လဲ ရန္ကုန္ဆိုသႀကၤန္ သႀကၤန္ဆို ရန္ကုန္ လုပ္လာတာကေန ဘယ္ေရြ႕သြားၿပီမသိဘူး၊ ရာသီဥတုကပူ ကုန္က်မႈေတြတက္နဲ႕ ေလ်ာ့ရိေခလ်ာ့ယဲ သႀကၤန္ျဖစ္လာၿပီး မၾကာခင္ သေျပခက္နဲ႕ေရပတ္တဲ့ အဆင့္ကို ဂလိုဘယ္ေခတ္နဲ႕အညီေရာက္သြားၿပီး ေရပတ္ခ်င္ရင္ ေဖ့ဘြတ္ကေနပတ္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္။ အရမ္းလဲေခတ္ဆန္ပစ္လို႕မရသလို အရမ္းလဲ ျမန္မာဆန္ေနလို႕ေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး။ ဘယ္လိုအေနအထားမွာဘဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီေခတ္ရဲ႕ေတာင္းဆိုမႈကို ေရွာင္လြဲလို႕မရႏိုင္ဘူး။ ဒီလုိဘဲ ျမန္မာဆန္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ နားႏွစ္ဖက္ကိုေဖာက္ၿပီး နားေထာင္းပန္၊ ကုန္းေဘာင္ေခတ္အထိ၀တ္ေနေသးတဲ့ ေတာင္ရွည္ပုဆိုး၀တ္၊ ထိုးကြင္းထိုး၊ ဆံပင္ကို အရွည္ထားၿပီး ေခါင္းေပါင္းကို ကိုလိုနီေခတ္ကမွေပၚလာတဲ့ေမာင့္က်က္သရည္ ဆိုလား instant ေခါင္းေပါင္းမေပါင္းဘဲ ပု၀ါရွည္နဲ႕ ေပါင္းထုတ္ ၊ 
အဲဒီအတိုင္း သႀကၤန္မွာ ေလ်ာက္လည္ရင္ေတာ့ ဖိုးသူေတာ္စကားယူသံုးရင္နားကားကုန္မွာ အေသအခ်ာဘဲ
ေဘာပြဲဆိုေဘာပဲ
ေဘာလံုးပြဲကို ကၽြန္ေတာ္ျမန္မာလူမ်ိဳးတေယာက္ပီပီေတာ္ေတာ္ေလး၀ါသနာပါ ရွိပါတယ္။ အရင္တုန္းကေလာက္ ေဘာလံုးပြဲေတြမၾကည့္ျဖစ္ေပမယ့္ မၾကာမၾကာ (အထူးသျဖင့္) ျပည္တြင္း အမွတ္ေပး ပြဲေတြနဲ႕ ႏိုင္ငံကိုယ္စားျပဳပြဲေတြကို ကြင္းထဲအေရာက္လိုက္ၾကည့္တတ္ပါတယ္။ ေဘာလံုးပညာရပ္နဲ႕ အမ်ားႀကီး ေ၀းကြာတဲ့အတြက္ ပြဲၾကည့္သူသက္သက္အျဖစ္ ပရိတ္သတ္တဦးပီပီ အားေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘာေၾကာင့္ ႏိုင္တယ္ ရွံဳးတယ္ဆိုတာအထူးသျဖင့္ မေ၀ဖန္ေတာ့ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ၿပိဳင္ပြဲေတြကေပးတဲ့ ရသကို ပြဲၾကည့္သူေတြက ေတာ္ေတာ္ေလးသေဘာေပါက္နားလည္တတ္ ေနၾကပါၿပီ။
တကယ္က ေဘာလံုးအဆင့္အတန္းျမင့္မားဖို႕ဆိုတာ အဖက္ဖက္က ျဖည့္စြမ္းႏိုင္ရမွာပါ။ နည္းျပေတြဘယ္ေလာက္ ေကာင္းတာဘဲငွားထားငွားထား ကြင္းထဲမွာ လက္ေတြ႕တကယ္ကန္ၾကမယ့္ အားကစား သမားေတြကလဲ စိတ္ဓါတ္ခြန္အား လူရဲ႕ႏိုင္လိုစိတ္ျပင္းထန္မႈ၊ ေဘာလံုးကန္တဲ့ အသိပညာ အတတ္ပညာေတြရဲ႕ျပည့္၀စြာနားလည္အသံုးခ်ႏိုင္မႈေတြကလဲ အဓိကက်တဲ့အပိုင္းမွာပါ၀င္ ပါတယ္။ ေဘာလံုးအဆင့္အတန္းျမင့္ပါတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ စီးပြားေရးအရပါ၀င္လာတဲ့ ၿပိဳင္ပြဲေတြရွိလာပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေဘာလံုးကစားတယ္ဆိုတာ အားကစားနည္းသက္သက္မဟုတ္ဘဲ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာရပ္တခုလိုျဖစ္လာခဲ့သလို ေဖ်ာ္ေျဖေရးဆိုတဲ့ က႑ကိုပါထပ္ေလာင္းလာတဲ့အတြက္ ႀကီးမားတဲ့ ေစ်းကြက္တခုျဖစ္လာတယ္ဆိုတာလဲ အားလံုးသိၾကပါတယ္။ ဒီေစ်း ကြက္မွာ ေမာင္းႏွင္အားကေတာ့ စားသံုးသူတျဖစ္လဲ ပရိတ္သတ္ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ စားသံုးသူမရွိတဲ့ေစ်းကြက္ဟာ မႀကီးထြားႏိုင္သလို ပရိတ္သတ္မရွိတဲ့ပြဲဟာလဲ ပြဲမမည္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ၀န္ေဆာင္မႈ ဆိုတဲ့ အပိုင္းဟာ အင္မတန္အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ သိထားသင့္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႕ရွည္ရွည္ေ၀းေ၀းမေျပာေတာ့ဘဲ အတိုခ်ဳံးေျပာရရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ေဘာလံုးပြဲသြားၾကည့္တယ္ဆိုတာ ေတာ္ယံုၾကည့္ခ်င္တဲ့စိတ္တခုတည္းနဲ႕မၿပီးပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ႏိုင္ငံအတိုင္း အတာနဲ႕ဘဲတိုင္းတာေျပာရရင္ ပထမဦးဆံုး ကၽြန္ေတာ္တို႕ေတြၾကည့္ခ်င္တဲ့ ေဘာလံုးပြဲရွိရာေဘာလံုးကြင္းကိုသြားရပါမယ္။ ဒီလိုသြားႏိုင္ေစဖို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ရဲ႕အခ်ိန္ေတြကို ရင္းႏွီးရတာပါ။ ေနာက္တခ်က္က ေဘာလံုးပြဲလက္မွတ္ပါ။ ၁၀ခါသြားၾကည့္ရင္ ၉ ခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ ေမွာင္ခိုလို႕ေခၚတဲ့ေစ်းကြက္က လက္မွတ္ေတြကိုဘဲ၀ယ္ယူ ရေလ့ရွိပါတယ္။ တကယ္ဆို အဂၤလန္ပရီးမီးယား လိဒ္လို ပြဲတိုင္းျပည့္ေနတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးမဟုတ္တဲ့အတြက္ ဒီကိစၥဟာ တခါတရံမွာ ပြဲၾကည့္သူေတြကို အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစပါတယ္။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ မတတ္ႏိုင္တာတတ္ႏိုင္တာထက္ အၿမဲတမ္းဒီလို ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတဲ့အေျခအေနက မေကာင္းဘူးလို႕ေျပာခ်င္တာျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ပြဲအတြင္းလာၾကည့္တဲ့သူေတြအတြက္ ေရာင္းခ်ေပးတဲ့အစားအေသာက္နဲ႕ေရျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အျပင္မွာ ၄၀၀ က်ပ္ ဒါမွမဟုတ္ ၃၀၀ က်ပ္နဲ႕၀ယ္ယူရရွိႏုိင္တဲ့ ေသာက္ေရသန္႕တဘူးဟာ ပြဲအတြင္းမွာ ၅၀၀ က်ပ္ေပးေသာက္ရပါတယ္။ တကယ္ဆို ကုမၸဏီကေန ျဖန္႕ေ၀တဲ့ေစ်းက ဒီထက္အဆမတန္နည္းပါတယ္။ ျဖစ္သင့္တာက Alpine လုိေရသန္႕ ထုတ္ လုပ္သူေတြ ေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့ ဒီလိုပြဲေတြမွာ မတန္တဆ ေစ်းေပးေသာက္ရတဲ့ ေသာက္ေရသန္႕ဟာ စားသံုးသူေတြအေပၚ သီးသန္႕အျမတ္ထုတ္တယ္လို႕ခံစားရပါတယ္။
အစားအေသာက္ေရာင္းခ်သူေတြအေနနဲ႕လဲ အသင့္စား ဆီခ်က္ေခါက္ဆြဲထုတ္ ၂ ထုတ္စာကို ၅၀၀ နဲ႕ေရာင္းပါတယ္။ ကြမ္းယာ၊ ေဆးလိပ္နဲ႕ အျခားစားေသာက္ကုန္ပစၥည္းအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဒီ ပရ၀ဏ္အတြင္းမွာေစ်းႏႈန္း ၂ ဆေလာက္နဲ႕ေရာင္းခ်ေနတာ ဘာအတြက္ေၾကာင့္လဲအေသအခ်ာမသိေပမယ့္ လာေရာက္အားေပးတဲ့ပရိတ္သတ္ေတြအတြက္ မွန္ကန္တဲ့ေစ်းႏႈန္းနဲ႕ သန္႕ရွင္းတဲ့ အေနအထားမွာဘဲျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ေစ်းေရာင္းခ်ခြင့္အတြက္ ဘယ္လိုစီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားတယ္ဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္သင့္ပါတယ္။ အမွန္က အ၀င္၀မွာ မီးျခစ္သိမ္းတဲ့ လံုၿခံဳေရးေတြရွိလ်က္နဲ႕ ကြင္း အတြင္းမွာေဆးလိပ္ေရာင္းခ်သူေတြရွိေနတာေၾကာင့္ အမ်ားျပည္သူေတြရွိတဲ့ေနရာမွာ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုးေနၾကတာကိုေတြ႕ႏိုင္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတကာၿပိဳင္ပြဲေတြမွာဆို ႏိုင္ငံအတြက္ သိကၡာ က်ဆင္းေစမွာျဖစ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ထုတ္ပိုးမႈနဲ႕ ေရသန္႕ကို ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြနဲ႕ထည့္ေပးမႈ႕ေၾကာင့္ ကြင္းအတြင္းအမွိဳက္ျပသနာပိုမိုႀကီးထြားသလို သန္႕ရွင္းမႈအပိုင္းမွာလဲ အားနည္း သြားေစတယ္ဆိုတာ သတိျပဳသင့္ပါတယ္။
သု၀႑လူငယ္ေလ့က်င့္ေရးကြင္းဟာ တခ်ိန္က ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မွီကြင္းျဖစ္လို႕ ေသသပ္က်နစြာတည္ေဆာက္ထားတာျဖစ္သလို လက္ရွိမွာလဲ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာနဲ႕အမ်ိဳးသားပြဲေတြကို က်င္းပရာကြင္းလဲျဖစ္ပါတယ္။ အၿမဲမျပတ္ဆိုသလို ပြဲေတြက်င္းပေနသလို ႏိုင္ငံတကာ ေဘာလံုးအသင္းေတြလဲလာေရာက္ေလ့ရွိတာေၾကာင့္ ကြင္းအတြင္းနဲ႕ အျပင္သန္႕ရွင္းသပ္ရပ္ဖို႕နဲ႕ အမ်ားသံုး အိမ္သာေတြ သန္႕ရွင္းသပ္ရပ္ဖို႕ဆိုတာလဲ အဓိကလုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ အိမ္သာဆိုတာ အိမ္တအိမ္ရဲ႕လူေနမႈအဆင့္အတန္းကိုေဖာ္ျပေပးတယ္ဆိုတာ ဒီေန႕ေခတ္ လူသားအားလံုးသိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္အိမ္သာေတြကိုလဲ ပရိတ္သတ္ေတြအဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေစဖို႕ျပန္လည္ျပင္ဆင္သင့္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႕မွာ ေဘာလံုးပြဲတခါသြားၾကည့္ရင္ တဦးကို ၅ ေထာင္ထက္မနည္းကုန္က်ခံ အခ်ိန္ ၄ နာရီေလာက္ေပးၾကည့္ရေပမယ့္ ပြဲၿပီးအေျဖရလဒ္ေတြက တျဖည္းျဖည္းဆိုးရြားလာသလို ကြင္းတြင္း ၀န္ေဆာင္မႈေတြကလဲ ပိုမိုညံ့လာတဲ့အတြက္ အိမ္ျပန္ရင္ ေဘာလံုးပြဲကေပးတဲ့ ရသကေတာ့ လံုးလည္ခ်ာလည္လိုက္ေနတာေၾကာင့္ ေဘာပြဲဆိုမွ တကယ့္ေဘာပဲလို႕ေျပာရမလိုျဖစ္သြားရပါေၾကာင္း။။
မွတ္ခ်က္။ ။ AFC Challenge cup 2012 အတြက္ ျမန္မာ-ဖိလစ္ပိုင္ၿပိဳင္ပြဲအၿပီးေရးသည္။
အခုတေလာ
အခုတေလာ ကိုယ့္ဘေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာေတာင္ေမ့ခ်င္ခ်င္ျဖစ္ေနတယ္။ ေရးခ်င္တာေတြကမ်ား။ အားတဲ့အခ်ိန္ေကာ္နက္ရွင္မေကာင္း၊ ေကာ္နက္ရွင္ေကာင္းေတာ့မအား။ စိတ္လဲခဏခဏတိုတတ္ ေနတယ္။ ဘာကိုအလိုမက်လဲကိုယ့္ကိုယ္ ကိုမစဥ္းစားတတ္ဘူးျဖစ္ေနတယ္။ အလုပ္ေတြက ထိေရာက္မႈမရွိ၊ ဖိစီးတာေတြမ်ားေနတယ္လို႕ယူဆတယ္။ တကယ္က ဘေလာက္ကိုေရာ ကိုယ့္အလုပ္ေတြ ကိုပါ အခုရွိရင္းစြဲထက္ ပိုၿပီး professional ဆန္ဆန္ တင္ျပခ်င္တယ္ လုပ္ကိုင္ခ်င္တယ္။
အခုတေလာ လူေတြနဲ႕ထိေတြ႕ဆက္ဆံရတဲ့လူမႈ၀န္းက်င္မွာ အဆိုးရြားဆံုးအႏၱရာယ္က မနာလိုတတ္တဲ့ အက်င့္ဆိုးဘဲဆိုတာ သိသိလာတယ္။ ျမန္မာဆန္တဲ့သူေတြနဲ႕ေတြ႕တာမ်ားလို႕ထင္တယ္။
အခုတေလာ စီးပြားေရးနဲ႕ပတ္သတ္တဲ့ အေတြးေတြ အမ်ားႀကီးထြက္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တခုမွလက္ေတြ႕မဆန္ဘူး။ အေျဖတခုရလဒ္ထြက္ေအာင္ တြက္ခ်က္ၾကည့္တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ အရင္းအႏွီးဆိုတဲ့ အတားအဆီးႀကီးႀကီးမားမားတခုေပၚလာတယ္။ ကိုယ့္မွာလဲ မ်ားမ်ားစားစားရင္းႏွီးစရာမရွိဘူး။ ရွိရင္းစြဲ မွန္ကန္မႈနဲ႕ ရိုးသားမႈေလးမဆံုးရွံဳးေအာင္ က်ားကန္ေပးေနရတယ္။ ဒီအရင္းေပ်ာက္သြားရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လဲမြဲမယ္။
အခုတေလာ ငါမပါရင္လဲၿပီးပါတယ္ဆိုတာကို ပိုၿပီးလက္ေတြ႕က်က်က်င့္သံုးၾကည့္တယ္။ ပါရမီ ၁၀ ပါးအကုန္မရေပမယ့္ ဒီဥေပကၡာပါရမီေတာ့ က်င့္သားရဖို႕ႀကိဳးစားၾကည့္ဦးမယ္။ လက္လြတ္စပယ္ လုပ္တတ္တဲ့သူေတြက တာ၀န္နဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို တလြဲသံုးစားခ်င္ၾကတာကိုေတြ႕မိတယ္။ ၿပီးေတာ့လဲၿပီးသြားေပမယ့္ ေနာက္တခ်ိန္မွာ အေျပာမခံခ်င္တာနဲ႕ အားလံုးနဲ႕ေ၀းေ၀းေနၾကည့္တယ္။
အခုတေလာ ေခါင္းထဲမွာ အသင္းအဖြဲ႕လဲမရွိဘူး၊ လူမႈေရးလဲမသိဘူး၊ ခ်စ္ျခင္းမုန္းခ်င္းမရွိဘူး။ ရင္ထဲမွာ အသစ္ေတြထည့္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ ေခါင္းထဲက အမွိဳက္ေတြကို ဖယ္ထုတ္ပစ္ေနမိတယ္။ အားနာ တတ္တဲ့ အေလ့အထကို ခုထိေတာ့ အကင္းေသေအာင္မသတ္ႏုိင္ေသးဘူး။ အားနာတာက ကင္ဆာနဲ႕တူတယ္။ တျဖည္းျဖည္းပြားလာရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ ထိခိုက္လာႏိုင္တယ္။
အခုတေလာ ဓါတ္ပံုတြင္ Online မတင္တာၾကာၿပီ အခုေတာ့ တင္ၾကည့္ဦးမယ္။ အခုတေလာၾကည့္ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာနဲ႕ အိႏၵယ ေဘာလံုးပြဲကပံု။ ျမန္မာအသင္း လူငယ္ေတြတိုးတက္လာတယ္လို႕ေတာ့ ဆိုခ်င္တယ္။ ရလဒ္အေကာင္းဆံုးမျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ေက်နပ္စရာတခုေတာ့ရခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြဘက္က လုိေနတာေတြျမင္တယ္။
ေရမလိုက္ငါးမလိုက္
ေသာက္ေလေသာက္ေလ ငတ္မေျပတာမေန႕ကမွစခဲ့တာမဟုတ္ဘူး
မိုးခါးေရေတြေတာင္ မိုးေခါင္ေရရွားလို႕ အေငြ႕ပ်ံေတာ့မယ္
သူလိုကိုယ္လိုၾကားထဲက ပုဆိုးၿခံဳထဲ လက္သီးမျပခ်င္ေတာ့။
နံငယ္ပိုင္းနဲ႕ လန္ခ်ားဆြဲ
သီးစံုကုလားဟင္းေရာင္းတဲ့ ပု႑ားဘကြန္း
စီးပြားေရးမွာ ေရခဲေရသည္ေတာင္ risk ရွိတယ္တဲ့
ေအာင္ျမင္မႈအေပါင္းသရဖူေဆာင္းဖို႕
အၿပံဳးတုေတြဆင္ျမန္းတတ္ရတယ္၊ ဟုတ္လဲဟုတ္ မဟုတ္လဲဟုတ္
ဟုတ္ကဲ့နဲ႕ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ေဖာေဖာသီသီသံုး
ထမင္းတလုပ္ကို ၅ေထာင္တန္နဲ႕ေျမာက္စား
ပိုက္ဆံထုတ္ေတြ တသီႀကီးေရာက္သြားမယ္တဲ့။
သက္ႀကီးစကားသက္ငယ္ မၾကားႏိုင္ဘူး
လွိဳင္းလြန္ႀကိမ္ႏႈန္းေတြနဲ႕ထုတ္လႊတ္တဲ့ ဒီေခတ္မွာ
ဖန္ခြက္တခြက္ကို အသံတိတ္ခြဲျပႏိုင္ခဲ့။
အက္ဒီဆင္ရဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈအတြက္
ကိုလံဘတ္ရဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈအတြက္
အလတ္ဇန္းနားဖလန္းမင္းရဲ႕ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈအတြက္
ဘုရားသခင္မွာ မူပိုင္ခြင့္ရွိသလား။
IP knowledge အတြက္ ေရွ႕ေနေကာင္းေကာင္း ငွားထားဖို႕ဘဲလိုတဲ့ေခတ္
စာရြက္ေတြေပၚမွာ မင္တခ်က္စြန္းမသြားတာေတာင္ ေဒၚလာသန္းခ်ီၿပီး အရွံဳးအျမတ္ ထြက္သြားမယ့္ေခတ္
Ddos တိုက္ခံရဖို႕ ဘာမွ ကာကြယ္ထားႏိုင္စြမ္းမရွိေအာင္ ဟာလာဟင္းလင္းနဲ႕ေခတ္
anonymous power အသိေခါက္ခက္နဲ႕ social network ေပၚက လူတြင္က်ယ္လုပ္ခ်င္တဲ့ေခတ္
တစ္သွွ်ဴးစကၠဴ မရွိရင္ လက္မသုတ္တတ္တဲ့ေခတ္
ဘိုထိုင္အိမ္သာမွာ ငုတ္တုတ္ထိုင္တဲ့ အတန္းအစားေတြ ကာရာအိုေကသြား digit ေတြနဲ႕ကစားတဲ့ေခတ္
ေဘာလံုးပြဲ ညလံုးေပါက္ထိုင္ၾကည့္ၿပီး ထမင္းငတ္ေနတဲ့ေခတ္
မစားရ၀ခမန္း လူ “လပ္” တန္းစား တံေတြးခြက္မွာ တကမၻာလံုး ေျမာပါေနတဲ့ေခတ္
ကံစမ္းမဲမလိုတဲ့ လူတန္းစားေတြက ေရႊဆြဲျပားေတြ ဆပ္ျပာထဲ သနပ္ခါးထဲ ငါးပိေရႀကိဳထဲ ထည့္ထားၾကတဲ့ေခတ္
ဘာေခတ္မွန္းမသိတဲ့ ေခတ္မွာ
ကမၻာတခုထည္းမွာတင္ တတိယမၻာ၊ စတုတၳကမၻာနဲ႕ အတန္းအစားခြဲျခားေနတဲ့ေခတ္
ကမၻာကို လံုးသလား ျပားသလား ခုထိအျငင္းပြားေနတဲ့ေခတ္
ကမၻာက ရြာႀကီးျဖစ္သြားတယ္လို႕ ေၾကြးေၾကာ္လိုက္တာနဲ႕ စာရိတၱေတြ ေတာဆန္သြားတဲ့ေခတ္
ကမၻာနဲ႕ခ်ီၿပီးေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ Globalization ကို အာမခံ ထားရွိမႈ ခံမထားရတဲ့ေခတ္
လူျဖစ္လာၿပီးမွ လူတေယာက္မွန္းေသခ်ာမသိရတဲ့ေခတ္
စဥ္းစားရင္း တေခတ္ ေခတ္ ျဖစ္လာခဲ့တယ္
တခစ္ခစ္ ရယ္ခ်င္ခဲ့တယ္
တခြိခြိနဲ႕ ရူးသြပ္သြားမယ္
ေန႕လည္က ထမင္းေပါင္းစားခဲ့
ဖနိပ္ေျပာင္ေျပာင္ေလးစီးၿပီး ကိုယ့္စိတ္ကို ကိုယ္မွန္ၾကည့္ဖို႕ မႀကိဳးစားခ်င္ခဲ့
ကိုမိုးလွိဳင္ညရဲ႕ သိမ္ႀကီးေစ်းကေတာ့ ဖ်ားနာေနတယ္
မင္းယြန္းသစ္ရဲ႕ မ်က္မွန္က ခုတေလာမအားရွာဘူး
ကိုမ်က္လံုးနဲ႕ ဘို၀တို႕ေတာ့ ဓါတ္ပံုေတြရိုက္ဦးလိမ့္မယ္
ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ကြမ္း၀ယ္စားဖို႕ အေၾကြရွာဦးမယ္
အေၾကြရွားတဲ့ ေခတ္ျဖစ္ေနတယ္။
