အမွန္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ဒီအေၾကာင္းကို ဂ်ဳလိုင္ ၁ ရက္ေန႕က်ရင္ Park Royal မွာလုပ္မယ့္ workshop မွာ ေျပာမလို႔ပါ။ ေနာက္ေတာ့ စိတ္၀င္စားလာတာနဲ႕လက္စမသတ္ႏိုင္ေတာ့တာ တေၾကာင္း ၊ ဓိထက္ပိုၿပီး ထဲထဲ၀င္၀င္ သိခ်င္လာတာျဖစ္တာတေၾကာင္း၊ တျခား speaker ေတြကိုေနရာေပးခ်င္တာတေၾကာင္း စတဲ့အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ခုတေလာ ေနျပည္ေတာ္မွာ e-government နဲ႕ ပတ္သတ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ျပန္စေတာ့မယ္ဆိုတာကို သိရတာနဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ အျမန္အဆန္စီးဆင္းေစခ်င္တဲ့ဆႏၵနဲ႕ Internet Journal မွာေဖာ္ျပေပးဖို႕ ကိုေသာင္းစုၿငိမ္းကို စာပို႕ ေပးၿပီး editor ေတြတည္းျဖတ္ေပးႏိုင္ဖို႕ ပို႕ေပးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိေတာ့ ပို႕ထားတဲ့အထဲက အစိတ္အပိုင္းတခုကို အြန္လိုင္းမွာတင္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတြလဲ ဆက္ေရးဖို႕ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

e-government အေၾကာင္းတေစ့တေစာင္း

E-government ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို အင္တာနက္သို႕မဟုတ္ world wide web မွတဆင့္ အမ်ားျပည္သူေတြ အတြက္ အစိုးရရဲ႕သတင္းအခ်က္အလက္နဲ႕၀န္ေဆာင္မႈေတြကို အသံုးျပဳခြင့္ေပးတယ္လို႕အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ E-government သိုမဟုတ္ electronic government ဆိုတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ ျပည္သူလူထု အတြက္ အစိုးရနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ကိစၥရပ္ေတြနဲ႕၀န္ေဆာင္မႈေတြ ဆက္စပ္လုပ္ေဆာင္ရာမွာ online or offline လုပ္ေဆာင္မႈ အားလံုးအတြက္ အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။ ကမၻာတလႊားက အစိုးရေတြအေနနဲ႕ e-government အသံုးျပဳမႈေတြကို ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာကတည္းက စတင္အသံုးျပဳလာခဲ့ၾကၿပီး ယေန႕ကမၻာ့ ႏိုင္ငံအမ်ားစုဟာ e-government နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အေတာ္ေလးေရွ႕တန္းေရာက္ေနၿပီဆိုတာကို ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၃ ရက္ေန႕မွာ e-government အစီအစဥ္ကိုစတင္လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ေၾကျငာခဲ့ပါတယ္။

Why e-government

e-government ဟာယေန႕ေခတ္မွာ အလြန္အေရးပါ အရာေရာက္တဲ့အေနအထားကိုေရာက္ရွိလို႕ေနပါတယ္။ e-government လို႕ဆိုလိုက္တာနဲ႕ ဒါဟာ အစိုးရတရပ္အတြက္ အသံုးျပဳဖို႕ရာ တီထြင္ဖန္တီးထားတယ္လို႕ အျမင္ ရွိ ၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ e-government ဟာ Public sector အတြက္ ဘယ္ေလာက္အေရးပါတဲ့ ေနရာမွာ ရွိေနတယ္ဆုိတဲ့ အေတြးအျမင္ကို အေသအခ်ာမေတြ႕ႏိုင္ေသးပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြမွာ e-governmentဆိုင္ရာလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ အတိုင္းအတာတရပ္အထိ အားနဲေနဆဲျဖစ္ၿပီး တိုင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ရာမွာ အဓိက က်တဲ့လူ႕စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြ အလဟသ ကုန္ဆံုးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ e-government စနစ္ အေသအခ်ာေပၚထြန္းလာမႈဟာ တိုင္းျပည္တခုရဲ႕ အခ်က္အလက္အရင္းအျမစ္ေတြ စုေဆာင္းထားရွိၿပီး အစိုးရရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ လြယ္ကူေခ်ာေမြ႕မႈတခုတည္းတင္မဟုတ္ဘဲ တိုင္းျပည္အတြင္းေနထိုင္ေနၾကတဲ့ ျပည္သူ ေတြရဲ႕ေန႕စဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြပါ လွ်င္ျမန္စြာၿပီးေျမာက္ေစႏိုင္ၿပီး ေနထိုင္မႈဘ၀ ပိုမိုတိုး တက္ေရးအတြက္ အေရးပါတဲ့အခန္းက႑မွာရွိပါတယ္။ အသိအျမင္နဲ႕နည္းပညာ ပိုမိုဖြံ႕ၿဖိဳးေစၿပီး တိုးတက္တဲ့ လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ စီးပြားေရး ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ ပညာေရးက႑မ်ားစြာအတြက္ အလွ်င္ျမန္ဆံုးတိုးတက္ ေစမယ့္ အေထာက္အကူျပဳလုပ္ငန္းတခုလဲျဖစ္ပါတယ္။

ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ စိမ္းလမ္းစိုျပည္ေရးအတြက္လဲ e-government စနစ္ေတြကို ထဲထဲ ၀င္၀င္ အသံုးျပဳမႈဟာ ထိေရာက္စြာပါ၀င္ပတ္သတ္ေနျပန္ပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္အေနနဲ႕ လူ႕စြမ္းအားအရင္း အျမစ္ေတြကို အက်ိဳးရွိရွိထိထိေရာက္ေရာက္ခန္႕ခြဲအသံုးျပဳႏိုင္ၿပီး တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးပါတဲ့ အခြန္ဘ႑ာ ေကာက္ခံမႈေတြ၊ တိုင္းျပည္တြင္းလည္ပတ္စီးစင္းေနတဲ့ ေငြေၾကးနဲ႕စီးပြားေရးဆိုင္ရာအခ်က္အလက္၊ က်န္းမာ ေရး ဆိုင္ရာ၊ ရာဇ၀တ္မႈနဲ႕ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ကိုင္တြယ္လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ ပါက်ယ္ျပန္႕စြာပါ၀င္ပတ္သတ္ ေနတယ္ဆိုတာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္အေနနဲ႕ဒီဇင္ဘာ ၁၇ ရက္ေန႕ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ e-government act 2002 ကိုထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့ၿပီး ပိုမိုထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ e-government အသံုး၀င္မႈဟာ အေျပာနဲ႕တင္မဟုတ္ဘဲ ယေန႕ကမၻာႀကီးမွာရွိတဲ့ တိုင္းႏိုင္ငံတိုင္းမွာ e-government ရဲ႕အခန္းက႑ ဘယ္ေရြ႕ဘယ္ မွ် အေရးပါတဲ့အေနအထားမွာ ေရာက္ရွိေနတယ္ဆိုတာ ႏိုင္ငံတိုင္းက တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္အသံုးျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ေနမႈက သက္ေသခံလ်က္ရွိေနပါတယ္။ internet ဟာတမၻာလံုးလႊမ္းၿခံဳျဖန္႕က်က္သြားႏိုင္မႈဟာ e-government လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို အရွိန္အဟုန္နဲ႕တိုးတက္သြား ေစခဲ့ပါတယ္။

e-government ကို သံုးစြဲရျခင္းရဲ႕အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြကေတာ့ information and technology ဆိုတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္နဲ႕နည္းပညာေပါင္းစပ္အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ အစိုးရအေနနဲ႕ တိုင္းျပည္ရဲ႕အခ်က္အလက္ေတြကိုအခ်ိန္ တိုအတြင္းစုေဆာင္းထားႏိုင္ဖို႕အတြက္လည္းေကာင္း၊

အစိုးရလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားနဲ႕အစိုးရလက္ေအာက္ခံအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ႕ အခ်က္အလက္မ်ားကို စုစည္း ထားႏိုင္ၿပီး ေပါင္းစပ္လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႕လည္းေကာင္း

အစိုးရေပၚလစီနဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ျပည္သူလူထုထံအခ်ိန္တိုနဲ႕ထိေရာက္စြာခ်ျပႏိုင္ေရး၊ အစိုးရႏွင့္ပတ္သတ္ သည့္လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား အတြက္ အမ်ားျပည္သူေတြခ်ိတ္ဆက္လုပ္ကိုင္ရာမွာ အခ်ိန္တိုတိုျဖင့္ၿပီးေျမာက္ေစေရး၊ ျပည္သူတဦးျခင္းအခ်က္အလက္မ်ားမွတဆင့္ႏိုင္ငံတြင္းမွီတင္းေနထိုင္ေနၾကတဲ့ျပည္သူလူထုရဲ႕စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး လူမႈေရးဆိုင္ရာအခ်က္အလက္မ်ားအားစုေဆာင္းထားရွိႏိုင္ေရး စတဲ့အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။

အထက္ပါအခ်က္အလက္ေတြကို ေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕လိုအပ္တဲ့အေျခခံအခ်က္အလက္ကေတာ့အစိုးရ အေနနဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ထုတ္ျပန္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းရဲ႕အက်ိဳးဆက္ဘဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွ သာ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႕ e-government လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေပၚယံုၾကည္စြာနဲ႕အက်ိဳးရွိရွိ ၀င္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္ၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။

e-government ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ ပထမဦးဆံုးနဲ႕ေနာက္ဆံုး အေရးပါမႈကေတာ့ ျပည္သူလူထုကပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ဖို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္။

ျဖန္႕က်က္ဆက္ႏြယ္မႈအစီအစဥ္မ်ား

e-government ဆိုင္ရာျဖန္႕က်က္မႈေတြမွာ G2C, G2B, G2G, G2E, G2R စသျဖင့္ အမ်ိဳးအစားမ်ား ခြဲထုတ္ ေလ့လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

G2C ( Government to Citizen )

အစိုးရအေနနဲ႕ မိမိရဲ႕ျပည္သူျပည္သားေတြနဲ႕တိုက္ရိုက္ထိေတြ႕ဆက္ဆံတဲ့အေနထားျဖစ္ပါတယ္။ Management သေဘာ တရားမွာ CRM လို႕ဆိုတဲ့ စားသံုးသူဆက္ဆံေရးစီမံခန္႕ခြဲမႈ လို႕ဆိုတဲ့အပိုင္းနဲ႕တိုက္ရိုက္ပတ္သတ္ေနတယ္ လို႕ဆိုၾကပါတယ္။ သေဘာက ဒီအစီအစဥ္မွာ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရတရပ္ ( ျပည္နယ္အစိုးရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရေသာ္လည္းေကာင္း) အေနနဲ႕ သံုးစြဲသူ တျဖစ္လဲ ျပည္သူလူထုနဲ႕တိုက္ရိုက္ဆက္ဆံရတဲ့ အစိတ္ အပိုင္းေတြျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံသားမွတ္ပံုတင္ျခင္းဆိုင္ရာ၊ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ထုတ္ေပးေရးဆိုင္ရာ၊ ဖြား/ေသ ဆိုင္ရာလက္မွတ္၊ ပညာေရးဆိုင္ရာအသိအမွတ္ျပဳလက္မွတ္ထုတ္ေပးေရ
ကၽြန္ေတာ္အခုရက္ပိုင္းမွာ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္တဦးနဲ႕ လုပ္ငန္းဦးတည္ခ်က္ အေၾကာင္းေျပာခဲ့ရရင္းဒီစာကိုကၽြန္ေတာ္ ေလ့လာမိသေလာက္နဲ႕ေရးျဖစ္ပါတယ္။ ဦးတည္ခ်က္(Direction) ဆိုတာအဲဒီလမ္းေၾကာင္းေပၚက ရည္မွန္းခ်က္လဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ Vision သာျဖစ္ပါတယ္။ Trend ဆိုတာကေတာ့လုပ္ငန္းပံုစံ တနည္းအားျဖင့္ style ျဖစ္ပါတယ္။ စကားလံုးေတြဟာတူမလိုနဲ႕မတူပါဘူး။ တိက်တဲ့အက်ိဳးသတ္ေရာက္တဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြရွိပါတယ္။

ရလဒ္

ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႕ကၽြန္ေတာ္ခံယူထားတဲ့လမ္းေၾကာင္းပံုစံက စီမံခန္႕ခြဲမႈ ပံုစံ တခုဟာခ်မွတ္ထားတဲ့ အတိုင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္မွသာလွ်င္ေအာင္ျမင္တဲ့အေနအထားကိုတက္လွမ္းသြားႏိုင္ မယ္ဆိုတဲ့အ ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီကေန႕ကၽြန္ေတာ္တို႕လုပ္ေနတဲ့လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ အဓိကအားျဖင့္ အေပ်ာ့ ထည္လို႕ေျပာတဲ့ လုပ္ငန္းေတြျဖစ္တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈဆိုတဲ့အခန္းက႑ဟာ ထိပ္တန္းေနရာမွာ ရွိလာပါတယ္။ လုပ္ငန္း တခုရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္မွာ ၿပီးခ်င္တဲ့အခ်ိန္မွ ၿပီးသြားပါေစဆိုတဲ့ အေနအထားဟာ ေခတ္မမွီေတာ့ပါဘူး။ ရည္မွန္းခ်က္ အတိုင္းသတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်ိန္မွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့အရည္အေသြးအတိုင္းၿပီးေျမာက္မႈရွိဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒါကို ရလဒ္ လို႕ေခၚပါတယ္။ ယခုေခတ္ရဲ႕ စီမံခန္႕ခြဲမႈေအာက္က ေအာင္ျမင္မႈေတြကို အဲဒီရလဒ္နဲ႕တိုင္းတာေလ့ရွိပါတယ္။ စကၠဴေပၚက ေပၚလစီေတြ ပံုေသနည္းေတြ သီအုိရီေတြဘယ္လိုဘဲေကာင္းေကာင္း ရလဒ္ဆိုတာ အၿမဲအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ယေန႕စကၤာပူႏိုင္ငံမွာက်င့္သံုးေနတဲ့ ျမဴနီစပယ္ဥပေဒဟာ ရန္ကုန္မွာက်င့္သံုးတဲ့ အတိုင္းယူထားတာ ျဖစ္ၿပီး ေခတ္နဲ႕အညီအနည္းငယ္ျပဳျပင္ထားတာကလြဲလို႕ က်င့္သံုးတဲ့မူ၀ါဒခ်င္းတူပါတယ္။ သို႕ေပမယ့္ရန္ကုန္နဲ႕စကၤာပူရဲ႕အမွိဳက္သိမ္းစနစ္ေတြကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ျမင္ေတြ႕ေနရတဲ့အတိုင္းကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘက္မွာ  အားနည္းခ်က္ေတြရွိေနတာကိုေတြ႕ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

အမိန္႕နာခံတတ္ရမယ္

တကယ္ေတာ့စီမံခန္႕ခြဲမႈဟာ စစ္တပ္ကေန လာတယ္လို႕မွတ္သားခဲ့ဘူးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ ကိုလုပ္ေဆာင္ေနျခင္းဟာ တိုက္ပြဲတခုကိုတိုက္ခိုက္ေနတာနဲ႕အလားသ႑န္တူတယ္လို႕မွတ္ယူၾကရပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမိန္႕နာခံတတ္မႈေတြ စည္းကမ္းေသ၀ပ္မႈေတြ၊ မဟာဗ်ဳဟာ၊ နည္းဗ်ဳဟာနဲ႕ အေတြ႕အႀကံဳေတြ ဟာတိုက္ပြဲရဲ႕ရလဒ္ ကိုေျပာင္းလဲပစ္ႏိုင္တဲ့အစြမ္းရွိတယ္လို႕လဲခံယူလိုက္နာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မေအာင္ျမင္တဲ့လုပ္ငန္းေတြမွာ အေရအေသြးမဲ့သူေတြရွိေနတတ္ၿပီး ရည္မွန္းခ်က္ကိုေသခ်ာသိ ျမင္ႏိုင္စြမ္းနဲပါးတာေၾကာင့္ ရလဒ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ အားနည္းေနတတ္ပါတယ္။

စားသံုးသူရဲ႕ေစ်းကြက္နဲ႕လိုအပ္ခ်က္ကိုအျမတ္အစြန္းဖန္တီးပါ

ရည္မွန္းခ်က္ အေၾကာင္းကိုျပန္သြားရရင္ လုပ္ငန္းတခုလုပ္တဲ့အခါမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ဟာ အျမတ္အစြန္းရရွိေရး တစ္ခုတည္းကိုသာ ဦးတည္ၾကရပါတယ္။ ဒါဟာမွန္သင့္သေလာက္မွန္ေပမယ့္ အျမတ္အစြန္းရရွိေရးတစ္ခုတည္း ကိုသာ အာရံုစိုက္ေတြးေခၚေနျခင္းဟာ လုပ္ငန္းအေပၚမွာ အႏၱရာယ္ရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕အတြက္ ဘယ္ လိုေတြးေခၚရမယ္ဆိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႕ထုတ္ကုန္သို႕မဟုတ္၀န္ေဆာင္မႈဟာ စားသံုးသူေတြအတြက္ ဘယ္လို အက်ိဳးရွိေစမယ္ဆိုတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေနကိုထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ေစ်းကြက္ထဲ မွာ စားသံုးသူအေနနဲ႕ ဘာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ထုတ္ကုန္ကိုစားသံုးရတယ္၊ စားသံုးသင့္တယ္ဆိုတဲ့ အေတြးရွိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ထုတ္ကုန္အတြက္ေစ်းကြက္ရွိရမွာျဖစ္သလို မရွိခဲ့ေသးရင္ စားသံုးသူေစ်းကြက္ အသစ္ကို ဖန္တီးေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။

စားသံုးသူေစ်းကြက္ဖန္တီးရာမွာ ေစ်းကြက္အျပင္ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈဆိုတဲ့အခ်က္ကိုလဲထည့္သြင္းထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အားလံုးက ေစ်းကြက္လို႕ျမင္လိုက္တာနဲ႕ေရာင္းခ်မႈကို သာအာရံုစိုက္ေလ့ရွိပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေရာင္းခ်မႈအျပင္ ဒီထုတ္ကုန္ဟာ ဘာေၾကာင့္ေရာင္းရလဲ၊ စားသံုးသူဘက္က ဘယ္လိုအရာမ်ိဳးကို စိတ္၀င္တစားနဲ႕၀ယ္ခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေလ့လာသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသာ စားသံုးသူရဲ႕ေစ်းကြက္ အမွန္ျဖစ္မွာျဖစ္ၿပီး စားသံုးသူလိုအပ္တဲ့ အရည္အေသြး၊ ၀န္ေဆာင္မႈ၊ စိတ္ခ်ရံုၾကည္မႈနဲ႕ ေစ်းႏႈန္းတို႕ ကိုက္ညီစြာ ေက် နပ္ေစႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေရာင္းခ်ရလိုမႈ တခုတည္းကိုသာဦးတည္ထားရင္ေတာ့ မၾကာခင္အခက္အခဲနဲ႕ရင္ဆိုင္ရ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈဆိုတာကေတာ့ မိမိတို႕ရဲ႕ထုတ္ကုန္ သို႕မဟုတ္၀န္ေဆာင္မႈကို စားသံုးသူ အေနအထားနဲ႕ ကိုက္ညီေအာင္ျပဳျပင္ၿပီး ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ အရည္အေသြးရွိတဲ့ထုတ္ကုန္ျဖစ္ေနေစဖို႕ျပဳလုပ္အပ္တဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္မႈဆိုတာ အသစ္ေျပာင္းလဲျခင္းမဟုတ္ဘဲ လက္ရွိထုတ္ကုန္ရဲ႕အေနအထားကို မြမ္းမံတာသာျဖစ္ပါတယ္။ တနည္း ကေတာ့ စားသံုးသူလိုအပ္ခ်က္ကို ျပဳျပင္ၿပီး မိမိတို႕အျမတ္အစြန္းရရွိေစဖို႕ စီမံျခင္းကို မန္ေနဂ်ာကဲ့သို႕တာ၀န္ ရွိသူေတြက မျပတ္အာရံုစိုက္ၿပီး ရွိေနဖို႕လုိအပ္ပါတယ္။

ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိရမယ္

ကၽြန္ေတာ္တို႕လုပ္ငန္းလုပ္ရာမွာ မ်ားစြာေသာ လုပ္ငန္းအရပ္ရပ္ထဲမွ ဘယ္လုပ္ငန္းကိုဆက္လုပ္မယ္၊ ဘယ္လုပ္ငန္း ကိုရပ္နားမယ္ စတဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အေျခအေနအလိုက္လွ်င္ျမန္စြာခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ ရပါမယ္။ အခ်ိန္ကာလနဲ႕ေစ်းကြက္ဟာ အၿမဲေျပာင္းလဲေနတဲ့အတြက္ မိမိတို႕ရဲ႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ အခ်ိန္နဲ႕အမွ် ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနႏိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘံုရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ အျမတ္အစြန္း ရရွိေရး ၊ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ေရးဆိုတဲ့အပိုင္းေတြထက္ မိမိတို႕ဘ႑ာေရး၊ လုပ္ငန္းအေျခအေန၊ အရင္းအျမစ္ စတဲ့ ကန္႕သတ္ခ်က္ေတြနဲ႕ ကိုက္ညီတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေျပာင္း လြယ္ျပင္လြယ္ ျဖစ္ေစဖို႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ ရည္မွန္းခ်က္တခုတည္းမက ထားရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ တခု တည္းဟာ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္မႈကိုေပးစြမ္းႏိုင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ကိုယ့္လုပ္ငန္းဟာ ဘယ္လိုအမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့အေျခခံအက်ဆံုးေမးခြန္းျဖစ္တဲ့ ကိုယ့္လုပ္ငန္းကဘာလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းအတြက္ အေျဖရွိထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္လုပ္ငန္းဘာလဲဆိုတာ သိဖို႕ႀကိဳးစားရျခင္းဟာ လုပ္ငန္းမေအာင္ မျမင္ျဖစ္တဲ့အခ်ိန္မွ ထလုပ္ရမယ့္အလုပ္တခုမဟုတ္ဘဲ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာပါမေမ့ေလ်ာ့သင့္တဲ့ အေၾကာင္း အရာတခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ တခုထက္မကေသာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားခ်မွတ္ရာမွာ အေကာင္းဆံုးအေနအထားကို စဥ္းစားႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေပမယ့္သတိတခုခ်ပ္ဖို႕လိုတာက ရည္မွန္းခ်က္ေတြေဖာင္းပြေနျခင္းဟာလည္း မိမိတို႕ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ထက္စြမ္းရည္ထက္ေက်ာ္လြန္ေနမယ္ဆိုရင္ အလားအလာေကာင္းတဲ့ရလဒ္ေတြရမွာမဟုတ္ဘူး ဆိုတာ သတိရွိသင့္ပါတယ္။

ရည္မွန္းခ်က္ဟာကိုယ္နဲ႕ကိုက္ညီပါေစ

လူမႈေရး၊စီးပြားေရး၊ႏိုင္ငံေရးတို႕ဟာ တခုနဲ႕တခုတည္မွီေနၿပီး အၿမဲေျပာင္းလဲေနတဲ့အရာျဖစ္ပါတယ္။ ထုိနည္းတူ စြာဘဲ ေစ်းကြက္၊ ေငြေၾကးနဲ႕ စားသံုးသူလိုအပ္ခ်က္ေတြဟာလဲတေန႕ထက္တေန႕ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိ တို႕ခ်မွတ္ထားတဲ့ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ အၿမဲတမ္းအတြက္မမွန္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စားသံုးသူအတြက္ အျပည့္အ၀ ေပးႏိုင္ဖို႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ ကိုယ့္လုပ္ငန္းဟာ ဘယ္လိုလုပ္ငန္းျဖစ္တယ္၊ ဘယ္ကေနစတင္လာတယ္၊ ဘယ္လိုေရွ႕ဆက္သြားမယ္ ဆိုတဲ့ အေနအထားကေနသာ ဆင္းသက္လာသင့္တယ္လို႕ဆိုၾကပါတယ္။ ေနာက္တခုက ရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ မိမိတို႕အမွန္တကယ္လုပ္ႏိုင္တဲ့အေနအထားအတြင္းမွာဘဲရွိသင့္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္  ေအာင္ျမင္ဖို႕ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာလဲ မိမိတို႕အရင္းအျမစ္နဲ႕ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာမူတည္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိတို႕မွာပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ အရင္းအျမစ္အေလ်ာက္ရည္မွန္းခ်က္ကို အရံထားရွိျခင္းျဖင့္ ပိုမိုကိုက္ညီတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေပၚကိုေရာက္ရွိပိုင္ဆိုင္ႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီရည္မွန္းခ်က္ေတြဟာ မိမိတို႕ လက္ရွိရပ္တည္မႈအေနအထားအတြက္ အဓိက ျဖစ္ၿပီး ပိုမိုတိုးတက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႕ကေတာ့ ဒုတိယျဖစ္ပါတယ္။

ရည္မွန္းခ်က္မ်ားစြာ

Man, Material, Money (3M)လို႕ေခၚတဲ့ အရင္းအျမစ္ (အခ်ိဳ႕ေတြက 6M>Method, Material, Man Power, Machinery, Money, Message အထိခ်ဲ႕ၾကပါတယ္) ေတြေပၚမူတည္ၿပီး ရည္မွန္းခ်က္ေတြခ်မွတ္ၾကရပါတယ္။ ေကာင္းမြန္ျပည့္စံုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္တခုအတြက္ ေအာက္ပါအဂၤါရပ္ေတြပါေအာင္ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။

Marketing

Innovation

Human Resources

Financial Resources

Physical Resources

Productivity

Social Responsibility

Profit Requirement တို႕ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ကၽြန္ေတာ္တို႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြခ်မွတ္ရာမွာ ကိုယ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ေဘာင္ထဲကေနခ်မွတ္သြားရမွာျဖစ္ၿပီး  လုပ္ငန္းအတြက္ အနာဂတ္အခြင့္အလမ္းေကာင္းမ်ားေဖာ္ေဆာင္ဖို႕ တရစ္ျခင္းတက္သြားရမယ့္ အေနအထားမွာ ရွိ ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္တခုျခင္းကိုကာလတိုမ်ားအတြင္းေဖာ္ေဆာင္လုပ္ကိုင္သြားျခင္းဟာ ရည္မွန္းခ်က္ႀကီး တခုကို တည္ေဆာက္ယူတာျဖစ္ပါတယ္။ အထပ္ျမင့္တိုက္ႀကီးေတြတည္ေဆာက္သလိုမ်ိဳး တထပ္ၿပီးတထပ္ ရည္မွန္း ခ်က္တခုျခင္း တခုျခင္းၿပီးေျမာက္ေအာင္စြမ္းေဆာင္ျခင္းဟာ ေအာင္ျမင္မႈေလွခါးထစ္မ်ားကိုထြင္းထုေနတာနဲ႕အလား သ႑န္တူပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕စာေပေလ့လာသင္ယူၾကတဲ့အခါမွာ ၀ လံုးကေနစၿပီးတလံုးျခင္းသင္ပါတယ္။ ၿပီး တဲ့ေနာက္မွာစာလံုးတလံုးျခင္း၊ စာတေၾကာင္းျခင္း၊ စာပိုဒ္တပိုဒ္ျခင္းကေနၿပီး စာစီကံုးတဲ့အထိ တဆင့္ျခင္းသင္ယူ ေလ့လာခဲ့တယ္ဆိုတာ ဒီအတိုင္းဘဲျဖစ္ပါတယ္။ တိုးတက္ေနတဲ့ ယေန႕တရုတ္ျပည္ႀကီးဟာ ၅ ႏွစ္စီမံကိန္းတိုေပါင္း မ်ားစြာနဲ႕သူတို႕ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို တခုျခင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့ရာမွာ ယခုဆိုရင္ ၁၁ ႀကိမ္ေျမာက္ျဖစ္လာပါၿပီ။ ကာလတိုရည္မွန္းခ်က္ေတြကိုၿပီးျပည့္စံုေစျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္ ေအာင္ျမင္ေရးေတြကို ေဖာ္ေဆာင္သြားၾကရမွာသာဓက ယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။

လူမႈေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားကိုဦးစားေပးပါ

ယေန႕ေခတ္ဟာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သူတို႕အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈေတြကို အရွိန္အဟုန္နဲေပးတဲ့ေခတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္ရွင္နဲ႕အလုပ္သမားဆက္ဆံေရးမ်ိဳးမရွိေတာ့ဘဲ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြအေနနဲ႕သာ လုပ္ငန္းေအာင္ျမင္ေအာင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လာၾကတာကိုေတြ႕ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။လူမႈေရးရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ ၀န္ထမ္းမ်ားသက္သာ ေခ်ာင္ခ်ိေရး၊ အနာဂတ္ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေကာင္းမြန္ေရး၊ ဆုေပးဒဏ္ေပး၊ လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္မႈဆိုင္ရာ အတတ္ပညာအသိပညာတိုးတက္ေရး၊ က်န္းမာေရး စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္ အုပ္ခ်ဳပ္စီမံရတဲ့ တာ၀န္ကိုယူထားၾကတဲ့ မန္ေနဂ်ာေတြ အေနနဲ႕ မိမိတို႕လုပ္ငန္းအတြင္းက လူမႈေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြကိုပါ ထည့္သြင္းၾကရမွာျဖစ္ၿပီး Problem solving လုပ္ႏိုင္စြမ္းရွိရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ရာမွာ Problem Definition ဆိုတဲ့ ျပသနာအတိမ္အနက္ကို ရွာေဖြျခင္း၊ Analysis ဆိုတဲ့ ျပသနာအေပၚမွာ ဘယ္လိုျဖစ္ေပၚလာတယ္ဆိုတဲ့ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏိုင္မႈ၊ Action Planning ဆိုတဲ့ တိက်စြာအေရးယူတုန္႕ျပန္မႈေတြကို လုိက္နာေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ၿပီး ထုိသို႕ေဆာင္ရြက္ရာမွာ သီးျခား ခံစားခ်က္ေတြကို မထည့္သြင္းဖို႕ေတာ့လိုအပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

Duty is duty

ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ေျပာရရင္ ရည္မွန္းခ်က္ဆိုတာ တဦးခ်င္းရည္မွန္းခ်က္၊ အဖြဲ႕အစည္းရည္မွန္းခ်က္ စသျဖင့္ ကြဲျပား ေနႏိုင္ပါေသးတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဟုတ္တဲ့အတြက္ တကယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ ရမယ္ ဆိုတာကြဲကြဲျပားျပားနားလည္ထားဖို႕လဲလိုအပ္ပါတယ္။ တခါတရံမွာ ကိုယ္ပိုင္ရရွိထားတဲ့အခြင့္အေရးေတြ ခံစားခြင့္ေတြ ေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းရည္မွန္းခ်က္ထက္ တဦးခ်င္းရည္မွန္းခ်က္ကို ဦးစားေပးတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့အမူအက်င့္မဟုတ္ပါဘူး။ တာ၀န္ယူတတ္ယံုနဲ႕မၿပီးပါဘူး။ တာ၀န္ေက်ျပြန္ဖို႕လဲလိုအပ္ပါတယ္။ စီမံခန္႕ခြဲရတဲ့ရာထူးျမင့္လာေလေလ တာ၀န္ယူရတဲ့အပိုင္းဟာလဲ ပိုၿပီးတိုးလာေလေလျဖစ္ပါတယ္။ နာမည္ႀကီး Spider-Man ဇာတ္လမ္းထဲက စကားတခြန္းကိုသြားသတိရမိပါတယ္ “The Great power become, have a great responsibility” ဆိုတဲ့စကားပါ။  တခ်ိဳ႕ကလြယ္လြယ္ေလး ကတိေပးတတ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီလိုသူေတြဟာ လြယ္လြယ္ဘဲ ကတိျဖတ္တတ္ၾကပါတယ္။ တကယ္တမ္း တာ၀န္သိတယ္ ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ မိမိတာ၀န္ယူထားတဲ့အပိုင္းမေအာင္ျမင္ခဲ့ရင္ တာ၀န္ရွိသူပီသစြာေကာင္းက်ိဳးဆိုးျပစ္ ကိုခံႏိုင္ရမွာလဲပါ၀င္ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ေတြအေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခါ အဲဒီတာ၀န္ဆိုတဲ့အပိုင္းကိုေသခ်ာစြာသေဘာေပါက္နားလည္ထား ျခင္းျဖင့္လုပ္ငန္းၿပီးေအာင္ျမင္ၿပီး ေျမာက္ေအာင္ စြမ္း ေဆာင္ၾကေစခ်င္ပါတယ္။

June 3
11:35pm