ဘလာေဂါက္ရဲ႕Domino effect မ်ား-၁

ဆင္းရဲမြဲေတ မႈ႕တိုက္ဖ်တ္ေရး လို႕က်ယ္ေလာင္စြာ ဟစ္ေၾကြးေနေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ကမၻာႀကီး ဟာဒီဒုကၡ က လြတ္ေျမာက္ဖို႕ ထင္သေလာက္ခရီး မေပါက္တာေတြ႕ရပါတယ္။ ခ်မ္းသာတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီး ေတြက အာဖရိက ကိုကယ္ တင္ဖို႕အာရံုစိုက္ ေနခ်ိန္မွာ အႏၵိယနဲ႕ တရုတ္လိုႏိုင္ငံ ေတြက လူထုေတြနဲ႕ အာရွ အေရွ႕ဘက္မွာ ဆင္းရဲ ခ်မ္းသာ ကြာဟမႈ႕က ပိုၿပီးကြာဟ လာေနပါတယ္။ ဒါဟာ ကမၻာႀကီး ရဲ႕ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ခ်ိန္ခြင္အလွည့္ အေျပာင္းမွာ တြဲ ပါလာခဲ့တဲ့ ကပ္ပါးပိုး တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ကုစားဖို႕ ကေဆးတျခား အနာတျခား ျဖစ္ေနဆဲပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ အ ေရွ႕နဲ႕ အေနာက္မတူညီတဲ့ အဖြဲ႕ အစည္းေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ ကြာျခားမႈ႕။ ပညာရည္မျပည့္ ၀မႈ႕၊ ေျပာင္းလဲမႈ႕ ျမန္ဆန္ ၿပီးမတည္ၿငိမ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ အလွ်င္အျမန္တိုးတက္လာ တဲ့စီးပြားေရး၊ လူေနမႈ႕ ပံုစံေျပာင္းလဲလာျခင္း ေတြ ရဲ႕ Side effect ေတြဘဲျဖစ္ပါတယ္။

အာဖရိကကိုၾကည့္ပါ ႏိုင္ငံတကာက ဒီေလာက္၀ိုင္း၀န္း ေထာက္ပံ့ေနတဲ့ ၾကားကထင္သေလာက္ တိုးတက္မႈ႕ မရိွတာကို ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျပင္ပ အေထာက္အပ့့ံ တစ္ခုတည္းနဲ႕ ဒီကိစၥကို ေျဖ ရွင္းလို႕ရမရ ဆိုတာ သံသယျဖစ္စရာ ရိွလာပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံေတြ ရဲ႕ ျပည္သူေတြကို ဘယ္လို ျပန္ လည္ေထာက္ပံ့ ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏိုင္သလဲ ဆိုတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္က အဓိက အခန္းက႑ မွာပါ၀င္လာပါတယ္။ ဒီလို ဘဲ ျပင္ပ အေထာက္အပံ့ မရိွေပ မယ့္ ျပည္တြင္းမွာ အၾကပ္ အတည္းမျဖစ္ေအာင္ ထိမ္းထားႏိုင္တဲ့ သူေတြလဲ ရိွ ပါတယ္။ ဥပမာ က်ဴးဘား။ ဒါေပမယ့္ သူလဲဘဲ အဆင္ေျပ ၾကာရွည္ေအာင္ ထိမ္းထားႏိုင္ ဖို႕ဆိုတာ ျပင္ပက အ ကူအညီမရိွရင္ စိမ္ေခၚမႈ႕ ေတြဆက္လက္ရိွေနမွာျဖစ္ၿပီး လြယ္မယ့္ ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဆိုလိုတာ အဖြဲ႕ အစည္း ေတြအားေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံ ေတြကိုေရာက္ရိွလာတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီေတြဟာ ထိေရာက္မႈ႕ ရိွၿပီး တိုးတက္ မႈျမန္ဆန္မွာျဖစ္ေပမယ့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ နိမ္႕တဲ့ႏိုင္ငံေတြကို ေရာက္တဲ့ အကူအညီ ေတြကေတာ့ သဲထဲေရသြန္ ေငြကုန္သံျပာ ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။ ဒီျပသနာကို ပံုမွန္ကိုင္တြယ္ တဲ့ပံုစံ ကႏွစ္နည္းရိွပါတယ္။ ပထမနည္းကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းျပည္က အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားလာ ေအာင္သင္တန္းမ်ားေပး ျခင္း၊ နည္း ပညာေငြေၾကး အကူအညီ ေတြေပးျခင္းနဲ႕ ဒုတိယနည္းကေတာ့ တိုက္ရိုက္ ကြင္းဆင္းေထာက္ပံ့ ျခင္းေတြ ပါ။ ပထမနည္းကေတာ့ အခ်ိန္ေပး ထိေရာက္ႏိုင္ေပမယ့္ ဒုတိယနည္းကေတာ့ ျမန္ဆန္ထိေရာက္ ပါတယ္။ ဒီႏွစ္နည္းလံုးမွာလဲ သူ႕ျပသနာနဲ႕ သူျဖစ္ေနေသးတယ္။ ပထမနည္း အတြက္ေရာ ဒုတိယနည္းအတြက္မွာ ပါ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ ေတြရဲ႕ အစိုးရေတြနဲ႕ တိုက္ရိုက္ ဆက္ဆံရမွာျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး ေပၚလစီေတြရဲ႕ အေႏွာက္ အ ယွက္ေတြက အေပးအယူ သေဘာေတြပါေနေတာ့ ေငြေၾကးနဲ႕ အဂတိလိုက္ စားမႈ႕ေတြ အနည္းနဲ႕ အမ်ား ရိွေန တာေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒုတိယနည္းကို သံုးျပန္လဲ တင္းမာၿပီး မၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ ေဒသေတြကို တိုက္ရိုက္ ဆင္းရာမွာ ေဒသဆိုင္ရာဘာသာ စကား၊ ဓေလ့နဲ႕ ေနရာအေနအထား မကၽြမ္းက်င္မႈ႕ ေတြက ကာဆီးေနၿပီး ကာလရွည္ အခ်ိန္ ယူရမယ့္ ပေရာဂ်က္ေတြအတြက္ အဆင္မေျပ ျပန္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ျပင္ပက အကူအညီေတြ ျပန္သြား တဲ့အခါ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း မယ့္ေဒသ ခံေတြမရိွေလေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း ျပန္ျဖစ္ကုန္ပါတယ္။
ဆိုလိုတာက ဘယ္လိုဘဲကူညီညီ မကူညီညီ လက္ရိွတိုင္းျပည္ရဲ႕ေပၚလစီ နဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္ထက္ျမတ္ ေနရင္ အခ်ိန္တို အတြင္းေအာင္ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဗီယက္နမ္ နဲ႕ တရုတ္ကလက္ေတြ႕ ျပေနတာေတြ႕မွာပါ။ အီရတ္နဲ႕ အာဖဂန္ တို႕ကိုၾကည့္ျပန္ရင္ မတည္ၿငိမ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႕ စီးပြားေရး ေတြေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီရတိုင္း ခ်က္ျခင္း နတ္ေရ ကန္ထဲေရာက္တာမဟုတ္ႏိုင္တာေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရတင္မက ပါဘူး ျပည္သူေတြရဲ႕ တာ၀န္ သိတတ္ မႈ႕ဟာလဲ ထိုႏိုင္ငံရဲ႕ တိုးတက္ေျပာင္းလဲ ေရးမွာ တက႑ တည္ေနတာ ေမ့ေလ်ာ့ ေနလို႕မရပါဘူး။
တကယ္တမ္းေတာ့ အဖြဲ႕ အစည္းစြမ္းေဆာင္ရည္ ဆိုတာ ၀ါဒနဲ႕ ေရာစနစ္နဲ႕ေရာ ဘာမွမဆိုဘဲ ေခါင္း ေဆာင္မႈ႕ အရည္အခ်င္းသည္သာအခရာျဖစ္ပါေတာ့ တယ္။
(ဆက္လက္ေရးသားပါမည္)

Comments

Popular posts from this blog

"ဖြင့္ဆိုခ်က္"

Hostoric meeting of US & North Korea contact

ေျဖရွင္းခ်က္